Natalia

Natalia bij MNM

Zondag in de vroege avond kom ik thuis van het feestje voor de 81e verjaardag van mijn schoonmoeder en kijk nog even mijn mail na. Twee krantenjournalisten willen me dringend spreken, een andere probeert me via Twitter te bereiken. Over het taalgebruik van Natalia bij de uitreiking van de MIA’s. Ik zeg eerlijk dat ik het programma de avond voordien niet gezien heb en dat ik er dan ook geen uitspraak over doe. In de maandagkrant wordt dat dat de taaladviseur er diplomatisch het zwijgen toe doet.

De rest van de week blijft de zaak in de pers opduiken. De een vindt dat Natalia schwung in de zaak gebracht heeft, de ander vindt dat voor een presentatrice haar Kempisch niet door de beugel kan. Wij blijven achter Natalia staan als vertegenwoordigster van de muzieksector en we erkennen dat we haar rol beter anders hadden kunnen invullen.

Voor de MIA’s werkt de VRT samen met de muziekindustrie. Je kunt dan ook perfect verdedigen dat in de gala-uitzending iemand uit de muzieksector een prominente rol krijgt, naast de VRT-presentator. Met Natalia heeft de VRT gekozen voor een gepassioneerde artieste met een uitgesproken uitstraling en persoonlijkheid, die gewaardeerd wordt door het publiek, door collega’s en door de omroep. En ja, ze heeft ook haar eigen taal. Als je Natalia vraagt, dan neem je haar zoals ze is. Nieuw is dat niet. Mijn voorganger, Eugène Berode, zei altijd dat een omroep niet zonder vedetten kan en die vedetten neem je om wie ze zijn en zoals ze zijn. Natalia valt dan ook niets te verwijten.

De VRT heeft Natalia niet in de juiste rol ingezet. Dat erkennen we. Uit onderzoek van onze studiedienst weten we dat de kijkers van experts geen perfecte taal verwachten, maar van presentatoren wel. Laat José De Cauwer als wielerexpert aan het woord over wielrennen en vrijwel niemand reageert op zijn taalgebruik. Laat Jeroen Meus praten over koken en vrijwel niemand klaagt over zijn taal. Laat Natalia als zangeres-performer aan het woord over zingen en performen, bijvoorbeeld als jurylid in een zangwedstrijd, en vrijwel niemand zal over haar taalgebruik struikelen.

De VRT heeft Natalia gevraagd omdat ze een expert is, maar heeft haar ingezet in een rol die veel kijkers – terecht – hebben aangevoeld als die van presentator. Het publiek verwacht van een presentator verzorgd taalgebruik – meer nog op de openbare omroep dan op de commerciële zenders, weten we – en die verwachtingen hebben we niet ingelost. We begrijpen dan ook dat sommige kijkers zich aan haar taalgebruik ergerden. Nogmaals: Natalia treft hierin geen schuld, ons wel.

Uit de discussie op publieke fora en de klachten die we hebben gekregen, heeft de VRT veel geleerd. In de eerste plaats blijkt dat het gecontextualiseerde taalbeleid dat we nu voeren, klopt en goed werkt. De taaleisen die we aan de verschillende rollen stellen, komen in hoge mate overeen met de verwachtingen van de meest kritische taalgebruikers in ons publiek. De professionele VRT-stemmen op alle radio- en televisienetten spreken nagenoeg vlekkeloos Nederlands, een kwaliteit die het publiek verwacht, op prijs stelt en hoog inschat. Voor goed ingezette experts zijn zelfs de meest kritische taalgebruikers milder.

We zullen er meer dan ooit op toezien dat de taalverwachtingen van het publiek niet geschonden worden. Niet door mensen als Natalia niet meer aan het woord te laten. Wel door proactief met de programmamakers in dialoog te gaan, zodat ze ingezet worden in een rol die beter bij hen past.

 

Zie ook: