intonatie - vermijd eindstoten

Veel microfoonmedewerkers hebben een haast dwangmatige neiging om, meestal helemaal ten onrechte, het laatste woord van een zin te beklemtonen, ongeacht de bedoeling van de zin. Zulke verkeerde klemtonen zetten de luisteraar op het verkeerde been. Vraag je daarom af of dat laatste woord voor de mededeling relevant is en dus een klemtoon verdient.

Enige voorbeelden.

  • Op Hertoginnedal bespreken de onderhandelaars de hervorming van de sociale zekerheid. In zijn nota stelde formateur Dehaene voor om nog voor het einde van dit jaar de krachtlijnen van die hervorming vast te leggen. Ook moet de regering zoeken naar een alternatieve financiering van de sociale zekerheid.

In de laatste zin is het begrip alternatieve financiering relevant voor de mededeling en moet het dus de zinsklemtoon krijgen. Over sociale zekerheid was eerder in het bericht sprake, dus dat is 'oud nieuws'. En oud nieuws beklemtoon je niet. Om dezelfde reden zou een klemtoon op bijvoorbeeld het woord hervorming misplaatst zijn.

  • In de eerste ronde van die (Franse gemeenteraads)verkiezingen haalde het extreemrechtse Front National in vrijwel álle grensgemeenten een hoge score. Zondag staat de tweede ronde op het programma.

In de laatste zin is de mededeling dat het zondag om de tweede ronde gaat. Beklemtoning van het zinsdeel op het programma zou totaal irrelevant zijn.

Vaak is het laatste woord van de zin een werkwoordsvorm. Beklemtoon die werkwoordsvorm niet automatisch; het is vaak onnodig en zelfs fout. Probeer het maar eens met de onderstreepte werkwoordsvormen in de volgende zinnen.

  • De grondwet is opgeschort en de politieke partijen zijn buiten de wet gesteld.
  • Londen roept alle Britse toeristen op voorlopig in hun hotel te blijven.
  • De politie heeft een hoge geldprijs uitgeloofd voor al wie inlichtingen kan verschaffen.

Inhoudelijk zijn buiten de wet respectievelijk in hun hotel (dat kwam eerder niet ter sprake) en inlichtingen belangrijker dan de werkwoorden en dat moet dus uit de intonatie blijken.

Als het laatste woord van de zin toch een klemtoon moet krijgen, leg die dan in principe met dalende intonatie. Dat geeft rust.