Taalmail 226 - 250

Gebruik Ctrl-F om in deze pagina te zoeken.

Taalmail 226 - 26 juni 2005

  • Opvallend is dat twee derde van de HIV-besmettingen bij homomannen voorkomen.
    √ Opvallend is dat twee derde van de HIV-besmettingen bij homomannen voorkomt.

    Als de breuk onderwerp van de zin is, dan staat de persoonsvorm in het enkelvoud.

  • Toen het nieuws bekend raakte, kende de beurs van Tel Aviv een sterke terugval.
    √ Toen het nieuws bekend raakte, zakte de beurs van Tel Aviv in / fors weg.

    De zin is niet fout, maar een terugval kennen klinkt stroef en technisch.

  • Zijn grootste werk blijft de symfonie die hij tijdens de oorlog schreef en na de bevrijding door het symfonieorkest van het NIR onder zijn leiding werd gecreëerd.
    √ Zijn grootste werk blijft de symfonie die hij tijdens de oorlog schreef en na de bevrijding in première bracht met het symfonieorkest van het NIR. / Zijn grootste werk blijft de symfonie die hij tijdens de oorlog schreef en die na de bevrijding voor het eerst werd uitgevoerd door het symfonieorkest van het NIR onder zijn leiding.

    Met créer wordt in het Frans aangegeven dat een toneelstuk of muziekstuk in première gaat. Het Nederlandse creëren heeft die betekenis niet. Het tweede die moet er staan omdat het een andere grammaticale functie heeft dan het eerste die: die is lijdend voorwerp in die hij tijdens de oorlog schreef en onderwerp in die na de bevrijding ... werd uitgevoerd.

  • Eén op de vier baby's die in Gent wordt geboren, heeft een abnormaal hoge hoeveelheid cadmium in het bloed.
    √ Eén op de vier baby's die in Gent worden geboren, heeft een abnormaal grote hoeveelheid cadmium in het bloed. / In Gent heeft een kwart van de pasgeboren baby's te veel cadmium in het bloed.

    Worden in het meervoud want de persoonsvorm hoort bij het meervoud baby's. Maar de boodschap kan ook veel bondiger en directer geformuleerd worden.

  • Voor het eerst sinds de uitspraak heeft de familie-Jackson gereageerd.
    √ Voor het eerst sinds de uitspraak heeft de familie Jackson gereageerd.

    Geen streepje in de familie Jackson. Met een streepje geven we aan dat een groep, werkstuk of kwestie naar iemand genoemd is: de commissie-Geerts, het rapport-Van Traa, de zaak-Dutroux. De familie is niet genoemd naar Jackson, ze heet gewoon zo.

  • Jamaica
    √ uitspraak: jaa·maj·kaa, dzjaa·maj·kaa

    Beide uitspraakvarianten zijn correct.

  •  

Taalmail 227 - 24 juni 2005

  • Het feit dat het al dagen niet geregend heeft en het feit dat het groeiseizoen van planten nog bezig is, zorgen voor een verhoogd waterverbruik.
    √ Er wordt meer leidingwater verbruikt doordat het al dagen niet geregend heeft en planten in het groeiseizoen veel water nodig hebben.

    Twee keer het feit dat is stilistisch niet fraai. Zorgen voor is een passe-partoutwoord.

  • Onlangs nog werden de plannen in vraag gesteld, omdat ze te duur waren.
    √ Onlangs nog werden de plannen ter discussie gesteld, omdat ze te duur waren.

    In vraag stellen wordt door veel taalgebruikers aangevoeld als letterlijk vertaald Duits. Het is niet duidelijk of de plannen zelf te duur waren of hun uitvoering.

  • Door tijdig hun cultuuraanbod in te voeren, zijn de cultuurhuizen verzekerd van aanwezigheid op tig van on-line- en off-linekanalen.
    √ Als de cultuurhuizen hun aanbod tijdig invoeren, kunnen ze erop rekenen dat het beschikbaar is op tal van on-line- en off-linekanalen. Let op: tegenwoordig spellen we 'online- en offlinekanalen'.

    De oorspronkelijke zin komt uit de persmededeling van CultuurNet en is niet geschikt als radiotaal. Het informele tig past helemaal niet bij de formele zegging van de zin.

  • De stad Scherpenheuvel-Zichem stopt nu ook met de bedeling van drinkwaterzakjes.
    √ Scherpenheuvel-Zichem deelt ook geen drinkwaterzakjes meer uit.√ In Scherpenheuvel-Zichem worden geen drinkwaterzakjes meer uitgedeeld.

    Bedelen is geen standaardtaal in de betekenis van uitdelen. Stoppen met de bedeling is een omslachtige en ambtelijke manier om niet meer uitdelen te zeggen. Het formeel ambtelijke wordt nog versterkt door de stad Scherpenheuvel-Zichem.

  • Hij oogt verward, minzaam met een typische West-Vlaamse no nonsens stijl.
    √ Hij oogt verward, minzaam met een typische West-Vlaamse no-nonsensestijl.

    In het Nederlands spellen we nonsens. Maar in een samenstelling als no-nonsensestijl gebruiken we de Engelse spelling.

  • volksgezondheid
    √ uitspraak: volksgezondheid

    De klemtoon ligt op de eerste lettergreep.

  •  

Taalmail 228 - 1 juli 2005

  • Een getuige, die zelf een politieagent is, had de jongeman zien wegrijden.
    √ Een getuige, die zelf politieagent is, had de jongeman zien wegrijden.

    Geen lidwoord als de persoonsnaam (hier politieagent) een functie of beroep aanduidt.

  • Het bedrijf verwerkte de melk in veevoeder, zodat de antibiotica in de voedselketen terechtkwam.
    √ Het bedrijf verwerkte de melk in veevoeder, zodat de antibiotica in de voedselketen terechtkwamen.

    Antibiotica is een meervoud. De persoonsvorm moet dus ook in het meervoud.

  • Het doek is versneden en per opbod verkocht.
    √ Het doek is versneden en bij opbod verkocht.

    Let op het voorzetsel.

  • In de zomer van 2003 zijn er 1250 overlijdens geweest die aan de hitte konden worden toegeschreven.
    √ In de zomer van 2003 zijn er 1250 sterfgevallen geweest die aan de hitte konden worden toegeschreven.√ In de zomer van 2003 zijn 1250 mensen gestorven door de hitte.

    Overlijden is niet telbaar. De zin had ook veel slanker gekund.

  • Van Cauwenberghe spreekt van honderden miljoenen euro. / In korte tijd stond er een file van tientallen kilometer.
    √ Van Cauwenberghe spreekt van honderden miljoenen euro's. / In korte tijd stond er een file van tientallen kilometers.

    Na een onbepaald telwoord (honderden miljoenen, tientallen) staat een munteenheid en een maataanduiding in het meervoud.

  • De Raad van State krijgt drie jaar om haar achterstand weg te werken.
    √ De Raad van State krijgt drie jaar om zijn achterstand weg te werken.

    Het woord raad is uitsluitend mannelijk.

  • Hij doet ook een oproep naar Antwerpse politici om met financiële steun over de brug te komen.
    √ Hij doet ook een oproep aan Antwerpse politici om met financiële steun over de brug te komen.

    Een afgezwakt geval van naar ... toe. Het juiste voorzetsel is aan.

  •  

Taalmail 229 - 8 juli 2005

  • De Londenaars proberen hun normale leven te hernemen.
    √ De Londenaars proberen hun normale leven weer op te pakken.

    Hernemen wordt in deze betekenis beschouwd als een gallicisme.

  • Voor kenners is de man die werd aangeduid als opvolger van Foccroulle, geen verrassing.
    √ Voor kenners is de man die werd aangewezen als opvolger van Foccroulle, geen verrassing.

    Aanduiden is geen standaardtaal in de betekenis van aanstellen, aanwijzen.

  • We gingen samenwonen nadat ik bij Martin weg was.
    √ We gingen samenwonen nadat ik bij Martin weggegaan was / was weggegaan.√ We gingen samenwonen toen ik bij Martin weg was.

    Onzorgvuldige vertaling van We set up home together after I left Martin. Na nadat komt bij voorkeur een voltooide tijd. Na toen past wel een onvoltooide tijd.

  • Na amper zes maand als minister stapt hij op.
    √ Na amper zes maanden als minister stapt hij op.

    Alleen de tijdsaanduidingen op -r blijven in het enkelvoud na een bepaald telwoord: zes dagen, zes weken, zes maanden; zes uur, zes jaar.

  • Wij hebben voor de rijkdom van België gezorgd met onze staal en steenkool.
    √ Wij hebben voor de rijkdom van België gezorgd met ons staal en onze steenkool.

    Samentrekking is alleen mogelijk als het weggelaten woord dezelfde vorm heeft.

  • Hong Kong wordt op de Olympische Spelen van 2008 het Mekka van de paardensport.
    Hongkong wordt op de Olympische Spelen van 2008 het mekka van de paardensport.

    In het Nederlands spellen we Hongkong in één woord. Alleen de plaatsnaam Mekka krijgt een hoofdletter; in figuurlijke zin wordt mekka met kleine letter gespeld.

  • Edinburgh
    √ uitspraak: ed·din·brə

    De laatste lettergreep kan in het Britse Engels alleen als [brə] uitgesproken worden.

  •  

Taalmail 230 - 15 juli 2005

  • Op een paar uur viel er evenveel regen als anders op anderhalve maand.
    In een paar uur viel er evenveel regen als anders in anderhalve maand.

    Bij een tijdsduur hoort doorgaans het voorzetsel in.

  • Alle actievoerders worden ten onrechte over één kam gescheerd.
    √ Alle actievoerders worden ten onrechte over één kam geschoren.

    Het overgankelijke werkwoord scheren wordt in alle betekenissen sterk vervoegd. Het onovergankelijke werkwoord scheren (zich rakelings langs iets bewegen) wordt zwak vervoegd: het rotsblok is rakelings langs de aarde gescheerd.

  • De kloof tussen zij die toegang hebben tot informatie en zij die ervan verstoken blijven, groeit.
    √ De kloof tussen hen die toegang hebben tot informatie en hen die ervan verstoken blijven, groeit.

    Na een voorzetsel (hier tussen) komt de voorwerpsvorm van het persoonlijk voornaamwoord (hier hen).

  • De scanners zijn een kostelijke zaak en zullen ook veel vertraging veroorzaken.
    √ De scanners zijn een dure zaak en zullen ook veel vertraging veroorzaken.

    Kostelijk in de zin van duur of kostbaar is geen algemeen Nederlands. In plaats van het informele een dure zaak had er ook gewoon duur kunnen staan.

  • De brandweer heeft het deze dagen bijzonder druk gehad.
    √ De brandweer heeft het dezer dagen bijzonder druk gehad.

    In de betekenis van 'onlangs, de afgelopen tijd' is het dezer dagen.

  • In Los Angeles heeft actrice Cameron Diaz getuigd in het proces dat ze inspande tegen fotograaf John Rutter.
    √ In Los Angeles heeft actrice Cameron Diaz getuigd in het proces dat ze aanspande tegen fotograaf John Rutter.

    Een proces wordt aangespannen. Paarden worden ingespannen (of aangespannen).

  • Twee jaar cel voor geweldadige dief.
    √ Twee jaar cel voor gewelddadige dief.

    De eind-d van geweld en de begin-d van daad blijven bewaard in gewelddaad en gewelddadig.

  •  

Taalmail 231 - 22 juli 2005

  • Op een aantal kaarten staat het adres van de koning, zodat de Belgen hun gelukwensen kunnen overmaken aan Albert.
    √ Op een aantal kaarten staat het adres van koning Albert, zodat de Belgen hem kunnen gelukwensen.

    In het Nederlands worden gelukwensen overgebracht of aangeboden; geld kan worden overgemaakt. De zin klinkt gewoner als koning en Albert bij elkaar gebracht worden en in de bijzin met hem verwezen wordt. We kunnen de koning ook kortweg gelukwensen of feliciteren.

  • De Londerzeelse burgemeester roept de koning ter hulp.
    √ De Londerzeelse burgemeester roept de koning te hulp.

    In vaste verbindingen met hulp wordt het voorzetsel te gebruikt: te hulp komen, roepen, snellen.

  • De kiosk staat op het trottoir omdat de medewerker met een verlengkabel elektriciteit kan nemen uit het stadhuis.
    √ De kiosk staat op het trottoir zodat de medewerker met een verlengkabel elektriciteit van het stadhuis kan gebruiken.

    Omdat had gekund als er had gestaan: ... omdat de medewerker stroom moet kunnen gebruiken. Zonder moeten duidt de bijzin het beoogde doel of het gevolg aan, eerder dan de reden. Opdat kan ook, maar klinkt formeel.

  • De "Mademoiselle, Madame" vaarde langzaam van de Kruidtuin naar het Rogierplein.
    √ De "Mademoiselle, Madame" voer langzaam van de Kruidtuin naar het Rogierplein.

    Varen is een sterk werkwoord: varen, voer, gevaren.

  • Het is nog niet duidelijk wanneer de afbraak van de schoorstenen zal gebeuren.
    √ Het is nog niet duidelijk wanneer de schoorstenen afgebroken worden.

    De afbraak zal gebeuren is een schoolvoorbeeld van naamwoordstijl.

  • "Star Trek" was erg populair bij enthousiaste science fiction-fans, maar was geen kijkcijferkanon.
    √ "Star Trek" was erg populair bij enthousiaste sciencefictionfans, maar was geen kijkcijferkanon.

    Sciencefiction wordt als één woord gespeld. De samenstellingen zijn ook één woord: sciencefictionfilm, sciencefictionschrijver.

  • tyfoon, taifoen
    √ uitspraak: tie·foon, tai·foen

    Beide spelling- en uitspraakvarianten zijn correct.

  •  

Taalmail 232 - 29 juli 2005

  • In de buurt van Charleroi zijn tientallen tonnen voedingsmiddelen ontdekt waarvan de versheidsdatum is vervalst.
    √ In de buurt van Charleroi zijn tientallen tonnen voedingsmiddelen ontdekt waarvan de houdbaarheidsdatum is vervalst.

    Houdbaarheidsdatum is de gebruikelijke term voor levensmiddelen. In verband met verbintenissen spreken we van de vervaldatum of vervaldag.

  • Rutter had gezegd dat geïnteresseerden 4 miljoen voor de foto's wouden neertellen.
    √ Rutter had gezegd dat geïnteresseerden 4 miljoen voor de foto's wilden neertellen.

    De enkelvoudsvorm wou is gebruikelijk naast wilde. De meervoudsvorm wou(d)en komt alleen in informele gesproken taal voor.

  • De bedrijfsleider heeft zich aangeboden bij de gerechtelijke diensten van Charleroi.
    √ De bedrijfsleider heeft zich gemeld bij het gerecht van Charleroi.

    Wie zich aanbiedt, stelt zich ergens kandidaat voor, stelt zijn diensten ter beschikking. Gerechtelijke diensten is ambtenarees voor het gerecht of justitie.

  • Volgens De Lijn is dat te wijten aan het aantal kilometers die de bussen nu meer rijden.
    √ Volgens De Lijn is dat te wijten aan het aantal kilometers dat de bussen nu meer rijden.

    Woordgroepen met het aantal worden altijd gevolgd door dat, omdat aantal de kern van de woordgroep is.

  • Ze is dol op zijn drie kinderen uit zijn vorig huwelijk.
    √ Ze is dol op zijn drie kinderen uit zijn vorige huwelijk.

    Het bijvoeglijk naamwoord moet verbogen worden.

  • Uit eigen marktonderzoek blijkt dat er weldegelijk belangstelling is.
    √ Uit eigen marktonderzoek blijkt dat er wel degelijk belangstelling is.

    Wel degelijk wordt in twee woorden gespeld.

  • exotisch
    √ uitspraak: ek·soo·ties

    Een x tussen twee klinkers wordt stemloos, als ks, uitgesproken.

  •  

Taalmail 233 - 5 augustus 2005

  • De ijsroomfabrikant investeert 2,5 miljoen euro in nieuwe productielijnen en opslagruimtes.
    √ De roomijsfabrikant investeert 2,5 miljoen euro in nieuwe productielijnen en opslagruimtes.

    IJs dat met room gemaakt is, is roomijs. Het onderscheidt zich van melkijs en waterijs.

  • Hij eindigde in een tijd van 23 seconden en 1 honderdste.
    √ Hij eindigde in een tijd van 23 en 1 honderdste seconde.

    Het breukgetal (1 honderdste) moet voor de eenheid (seconde) staan.

  • De pastoor van Boekhoute bij Assenede mag voorlopig dan toch in zijn pastorij blijven wonen.
    √ De pastoor van Boekhoute bij Assenede mag voorlopig dan toch in zijn pastorie blijven wonen.

    Pastorij is geen algemeen Nederlands.

  • De Saudische overheid heeft al laten weten z'n oliebeleid niet te zullen veranderen.
    √ De Saudische overheid heeft al laten weten dat ze haar oliebeleid niet zal veranderen.

    Overheid is een vrouwelijk woord, zoals alle woorden op -heid. Een dat-zin met een vervoegd werkwoord klinkt minder stijf dan een infinitiefzin.

  • Het verschil tussen beide speelsters is in de eerste set niet groot. Het is Clijsters die de eerste set pakt met 7-5.
    √ Het verschil tussen beide speelsters is in de eerste set niet groot. Hij / Die wordt gepakt door Clijsters, met 7-5.

    Een gekloofde zin (het is ... die) doet schrijftalig aan.

  • Moskeeën moeten makkelijker kunnen worden gesloten en foute imams moeten de deur worden gewezen.
    √ Moskeeën moeten makkelijker kunnen worden gesloten en foute imams moet de deur worden gewezen.

    Het onderwerp van de zin is de deur. De persoonsvorm moet dus in het enkelvoud.

  • Op 3 oktober ligt hun debuutalbum opnieuw in de winkel, vergezeld van een bonuscd met eerder onuitgegeven livemateriaal.
    √ Op 3 oktober ligt hun debuutalbum opnieuw in de winkel, vergezeld van een bonus-cd met eerder onuitgegeven livemateriaal.

    Samenstellingen met een afkorting (hier cd) worden met een streepje gespeld.

  •  

Taalmail 234 - 12 augustus 2005

  • Er wordt weer volop gemetst en getimmerd.
    √ Er wordt weer volop gemetseld en getimmerd.

    Metsen is geen standaardtaal. Iemand die metselt, is een metselaar.

  • Drie renners doen zich opmerken: de Belg Gert Steegmans, de Portugees Paulinho en de Spanjaard Gonzalez.
    √ Drie renners rijden zich in de kijker: de Belg Gert Steegmans, de Portugees Paulinho en de Spanjaard Gonzalez.

    Zich doen opmerken is vertaald Frans (se faire remarquer).

  • Maar de koeienvangers zijn mistevreden, want ze krijgen hun centen niet.
    √ Maar de koeienvangers zijn niet tevreden, want ze krijgen hun centen niet.

    Mistevreden is een contaminatie van misnoegd en ontevreden.

  • Hij zal moeten bewijzen dat hij beter is dan haar.
    √ Hij zal moeten bewijzen dat hij beter is dan zij.

    Al eerder gemeld. Meer uitleg in de Taaldatabanken.

  • Albert liet zich vergezellen door zijn zussen Stéphanie en Caroline, en diens echtgenoot prins Ernst-August von Hannover.
    √ Albert liet zich vergezellen door zijn zus Stéphanie, en door zijn zus Caroline en haar man prins Ernst-August von Hannover.

    Diens kan alleen naar een man verwijzen. Man is minder formeel dan echtgenoot.

  • De jongeman reed eerst een man uit Gent aan en daarna een fietster van 75.
    √ De jongeman reed eerst een man uit Gent aan en daarna een fietsster van 75.

    Werk+ster geeft werkster, fiets+ster geeft fietsster.

  • melancholie
    √ uitspraak: mee·lan·choo·lie

    De ch in melancholie wordt als een ch uitgesproken, niet als een k.

  •  

Taalmail 235 - 19 augustus 2005

  • Anders wordt hem een plaatsje gezocht in een dierentuin.
    √ Anders wordt voor hem een plaatsje gezocht in een dierentuin.

    Bij een belanghebbend voorwerp kan het voorzetsel voor hier niet weggelaten worden in het algemeen Nederlands.

  • Is de ontknoping aan het Centraal Station nakend?
    Komt de ontknoping bij het Centraal Station dichterbij?

    Nakend is erg formeel en ouderwets. In het algemeen Nederlands is het voorzetsel bij gebruikelijker voor het uitdrukken van nabijheid dan aan.

  • (over schadelijke chemische stoffen:) De reserves in de bosbodem van deze stoffen maken dat er vandaag nog weinig veranderd is voor de bomen die er hun voedsel uithalen.
    Doordat er resten van deze stoffen in de bosbodem zitten, is er maar weinig veranderd voor de bomen die er hun voedsel uit halen.

    Reserves zijn noodvoorraden, wat hier niet bedoeld is. Maken dat is informeel en maakt de zin stilistisch minder fraai. Uithalen, in één woord, bestaat wel, maar geen van de betekenissen van dat woord is van toepassing.

  • Ze was bang dat ze, als ze daar te lang mee zou wachten, niet meer weer zou durven te rijden.
    √ Ze was bang dat ze niet meer weer zou durven te rijden, als ze daar te lang mee zou wachten.

    Geneste bijzinnen (een bijzin in een bijzin) maken een zin nodeloos ingewikkeld.

  • Een lerares op rust botst op een oud-leerling.
    √ Een gepensioneerde lerares botst op een oud-leerling.

    Op rust is geen algemeen Nederlands.

  • Labyrinth Assenede geplaagd door vandalisme
    Labyrint Assenede geplaagd door vandalisme

    Geen h aan het eind van het woord.

  • detective
    √ uitspraak: die·tek·tif, dee·tek·tie·və

    Zowel de Engelse als de vernederlandste uitspraak is goed.

  •  

Taalmail 236 - 26 augustus 2005

  • Hopelijk hebt u er wat kunnen van genieten.
    √ Hopelijk hebt u er wat van kunnen genieten.

    De werkwoorden moeten bij elkaar blijven.

  • De uitbaters hebben een advocaat onder de arm genomen.
    √ De uitbaters hebben een advocaat in de arm genomen.

    Een tas neem je onder de arm. Een patiënt loopt aan de arm van een verpleger. Een advocaat neem je in de arm als je zijn hulp inroept.

  • Eén op de drie vrouwen die aanklopt bij een vluchthuis, kan daar niet terecht.
    √ Eén op de drie vrouwen die aankloppen bij een vluchthuis, kan daar niet terecht.

    Van elke drie vrouwen die bij een vluchthuis aankloppen, kan één er niet terecht.

  • Na afloop zei hij dat Israëli's en Palestijnen in de regio moeten leren samenleven, anders richten ze elkaar ten gronde.
    √ ..., anders richten ze elkaar te gronde.

    Geen n.

  • De molen is geklasseerd maar erg vervallen.
    √ De molen is een beschermd monument, maar is erg vervallen.

    Klasseren betekent: op een rij zetten, netjes opbergen. In de betekenis van 'beschermen' is het letterlijk vertaald Frans.

  • Ook "Het Volk" zoekt naar nieuwe tendenzen.
    √ Ook "Het Volk" zoekt naar nieuwe tendensen.

    Ook in het meervoud met s.

  • Benedictus XVI
    √ lezen als: Benedictus de Zestiende.

    Bij namen van koningen, keizers en pausen lezen we het Romeinse cijfer als een rangtelwoord. Maar de voetbalploeg Willem II is Willem Twee.

  •  

Taalmail 237 - 2 september 2005

  • De orkaan Katrina verplaatst zich aan 25 kilometer per uur.
    √ De orkaan Katrina verplaatst zich met (een snelheid van) 25 kilometer per uur.

    Voor snelheden is het voorzetsel aan altijd fout.

  • Het blijft onduidelijk hoeveel slachtoffers de orkaan gekost heeft.
    √ Het blijft onduidelijk hoeveel slachtoffers de orkaan geëist heeft.

    Ook goed: Het blijft onduidelijk hoeveel mensen de orkaan het leven gekost heeft.

  • De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie wil nu weten hoe aan het probleem te verhelpen is.
    √ De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie wil nu weten hoe het probleem te verhelpen is.

    Bij verhelpen hoort een lijdend voorwerp, zonder voorzetsel. Als verhelpen met een woord als iets, niets, weinig of veel verbonden is, is aan wel correct: er is niets aan te verhelpen.

  • Het plan houdt er ook rekening mee dat een vorig investeringsplan zijn objectieven niet gehaald heeft.
    √ Het plan houdt er ook rekening mee dat de doelstellingen van een vorig investeringsplan niet gehaald zijn.

    In het Nederlands is een objectief de voorste lens of het voorste lenzenstelsel van een camera, telescoop en dergelijke. Kunnen plannen doelstellingen halen?

  • De economie van Estland is volgens de regering nu klaar om de eurozone te vervoegen.
    √ De economie van Estland is volgens de regering nu klaar om zich bij de eurozone aan te sluiten.

    Alleen werkwoorden worden vervoegd.

  • Op het grondgebied van de gemeenten Aartselaar, Edegem en Kontich moet er 600 hectare bos- en recreatiegebied bijkomen.
    √ Op het grondgebied van de gemeenten Aartselaar, Edegem en Kontich moet er 600 hectare bos- en recreatiegebied bij komen.

    Bijkomen, in één woord, betekent 'uit een flauwte of narcose ontwaken' of 'weer op adem komen'. Dat is niet bedoeld.

  • New Orleans
    √ uitspraak: njoe o:r·lənz

    Andere uitspraakvarianten komen ook voor. De lokale uitspraak, die ook door CNN gebruikt wordt, is [njoe o:r·lənz].

  •  

Taalmail 238 - 12 september 2005

  • Zijn er mensen die weer handel proberen drijven?
    √ Zijn er mensen die weer handel proberen te drijven?

    Proberen wordt altijd met te gecombineerd. Ook goed: Zijn er mensen die proberen weer handel te drijven?

  • De minister sanctioneert slecht werkende sportfederaties.
    √ De minister legt een sanctie op aan slecht werkende sportfederaties.

    Sanctioneren betekent: goedkeuren, bekrachtigen.

  • Maar er zijn ook optimisten, die niet bij de pakken blijven zitten.
    √ Maar er zijn ook optimisten, die niet bij de pakken blijven neerzitten.

    De uitdrukking luidt bij de pakken blijven neerzitten (moedeloos zijn).

  • Jonge fietsers kennen de wegcode nauwelijks en kunnen risico's onvoldoende inschatten.
    √ Jonge fietsers kennen het verkeersreglement nauwelijks en kunnen risico's onvoldoende inschatten.

    Wegcode is letterlijk vertaald Frans (code de la route).

  • Nu schermt de Europese Unie zich te veel af, zegt de Indische minister van Handel.
    √ Nu schermt de Europese Unie zich te veel af, zegt de Indiase minister van Handel.

    Bij de staat India hoort het bijvoeglijk naamwoord Indiaas.

  • Volgens sommige getuigen stierven meer mensen door Russische wapens dan door toedoen van de gijzelaars.
    √ Volgens sommige getuigen stierven meer mensen door Russische wapens dan door toedoen van de gijzelnemers.

    Gijzelaars zijn de gegijzelden.

  • expert
    √ uitspraak: eks·pe:r

    Het meervoud is experts [eks·pe:rs].

  •  

Taalmail 239 - 20 september 2005

  • Ik heb nog wel een paar verrassingetjes voor hem.
    √ Ik heb nog wel een paar verrassinkjes voor hem.

    Als de klemtoon op de lettergreep voor de uitgang -ing valt, wordt het verkleinwoord met -kje gemaakt.

  • Daarmee is het plan weeral van de baan.
    √ Daarmee is het plan alweer van de baan.

    In het algemeen Nederlands is het net andersom: alweer.

  • De brandweerkorpsen van Zelzate en Assenede zijn de dode vissen aan het ruimen.
    Het brandweerkorps van Zelzate en dat van Assenede zijn de dode vissen aan het ruimen.

    De oorspronkelijke zin is niet fout, maar is dubbelzinniger dan de tweede. De eerste zin kan ook gelezen worden als de brandweerkorpsen van Zelzate en de brandweerkorpsen van Assenede. Meestal lost de context de dubbelzinnigheid van zulke zinnen op.

  • Vooral het feit dat hij niet geselecteerd werd voor de Ronde van Frankrijk dit jaar, ontgoochelde Baguet.
    √ Baguet was vooral teleurgesteld omdat hij dit jaar niet mee mocht naar de Ronde van Frankrijk.

    De oorspronkelijke zin klinkt nogal stijf met dat het feit dat voorop.

  • Dat zegt de Amerikaanse Milieubeschermingsdienst op basis van de eerste staalnames.
    √ Dat zegt de Amerikaanse Milieubeschermingsdienst op basis van de eerste monsternemingen / monsternames.

    Staal wordt vooral gebruikt voor bulkgoederen (o.a. textiel).

  • In de kreek drijven honderden dode vissen, ondermeer karpers en baarzen.
    √ In de kreek drijven honderden dode vissen, onder meer karpers en baarzen.

    Onder meer wordt in twee woorden gespeld.

  • bikini
    √ uitspraak: bie·kie·nie, bie·kie·nie

    Beide uitspraakvarianten zijn goed. De uitspraak [bie·kie·nie] komt vooral in België voor.

  •  

Taalmail 240 - 3 oktober 2005

  • De letterraadsels zijn niet zo moeilijk voor een doorwinterde puzzelaar.
    √ De letterraadsels zijn niet zo moeilijk voor een doorgewinterde puzzelaar.

    Wie veel ervaring heeft, is doorgewinterd.

  • Omwonenden, scholen en bedrijven in de buurt werden gevraagd om deel te nemen aan de oefening.
    √ Omwonenden, scholen en bedrijven in de buurt werd gevraagd om deel te nemen aan de oefening.

    Omwonenden, scholen en bedrijven in de buurt is niet het onderwerp van de zin. Het is meewerkend voorwerp: aan omwonenden, scholen en bedrijven in de buurt werd gevraagd ...

  • Bij een poging om de Spaanse enclave Melilla binnen te geraken, zijn vanmorgen 135 mensen gewond geraakt.
    √ Bij een poging om de Spaanse enclave Melilla binnen te komen, zijn vanmorgen 135 mensen gewond geraakt.

    Geraken klinkt in het algemeen Nederlands wat formeel of ouderwets. Komen is gewoner.

  • Het duurde drie uur vooraleer de meer dan twee ton zware plaat was weggehaald.
    √ Het duurde drie uur voor de plaat van ruim twee ton was weggehaald.

    Vooraleer is niet fout, maar voor klinkt gewoner. De meer dan twee ton zware plaat is een voorbeeld van een tangconstructie en kan veel eenvoudiger geformuleerd worden.

  • Verscheidene inwoners van Brasschaat hebben een telefoontje gekregen van mensen die zich uitgeven als medewerker van de watermaatschappij.
    √ Verscheidene inwoners van Brasschaat hebben een telefoontje gekregen van mensen die zich uitgeven voor medewerker van de watermaatschappij.

    Of: ... die zich voordoen als medewerker van de watermaatschappij.

  • Toch zien heel wat economisten een trend: ons land bokst te traag op tegen nieuwe economieën.
    √ Toch zien heel wat economen een trend: ons land bokst te traag op tegen nieuwe economieën.

    In het algemeen Nederlands is econoom het gebruikelijke woord. Economist komt vrijwel uitsluitend in het Belgische Nederlands voor.

  • Wie vrijdag en zaterdag pistoolschoten hoort in de buurt van de Verlatstraat in Antwerpen, moet zich niet ongerust maken.
    √ Wie vrijdag en zaterdag pistoolschoten hoort in de buurt van de Verlatstraat in Antwerpen, hoeft zich niet ongerust te maken.

    In de zin van het is niet nodig dat ... is het hoeven.

  •  

Taalmail 241 - 10 oktober 2005

  • De Britse pers zwaait met lof voor minister van Buitenlandse Zaken Straw.
    √ De Britse pers heeft veel lof voor minister van Buitenlandse Zaken Straw.

    Twee formuleringen zijn door elkaar gehaald. Ook goed: De Britse pers zwaait minister van Buitenlandse Zaken Straw lof toe.

  • Het is ontstellend hoe snel de veranderingen in Turkije plaatsvinden.
    √ Het is opmerkelijk hoe snel de veranderingen in Turkije plaatsvinden.

    Ontstellend heeft een negatieve bijklank die niet bedoeld was.

  • Piketten joegen werkwilligen weg.
    Postende stakers /stakersposten joegen werkwilligen weg.

    Een piket is een aangepunt paaltje.

  • Bedoeling is om duidelijk te maken hoezeer oorlog en geweld het leven van kinderen ontwrichten.
    Het is de bedoeling duidelijk te maken hoezeer oorlog en geweld het leven van kinderen ontwrichten.

    Bedoeling is ... is een typische schrijftaalconstructie. Ingeschreven (journalistieke) taal duikt ze steeds vaker op, in gesproken taal is het is de bedoeling ... veel gewoner.

  • Mochten er vandaag gemeenteraadsverkiezingen zijn, zouden de meeste Antwerpenaren het liefst Patrick Janssens burgemeester zien worden.
    Als er vandaag gemeenteraadsverkiezingen gehouden werden, zouden de meeste Antwerpenaren het liefst Patrick Janssens burgemeester zien worden.

    Bij een louter denkbeeldige toestand (er zijn nu geen verkiezingen) is mochten uitgesloten.

  • De royalties alleen brengen jaarlijks een miljoen op.
    √ De royalty's alleen brengen jaarlijks een miljoen op.

    In het Nederlands spellen we royalty's. De spelling royalties is Engels.

  • vice-premier
    √ uitspraak: vie·sə...

    In vice zit een heldere ie. Niet uitspreken alsof er vissen stond.

  •  

  • Let op!
  • De Woordenlijst spelt sinds 2005 vicepremier.

Taalmail 242 - 17 oktober 2005

  • De lage inkomens krijgen wat ze te veel betalen aan remgeld binnen de paar maanden teruggestort door het ziekenfonds.
    √ Aan de lage inkomens stort het ziekenfonds het te veel betaalde remgeld binnen een paar maanden terug.

    De oorspronkelijke zin is nogal ingewikkeld door de grote afstand tussen krijgen en teruggestort. In een tijdsaanduiding gebruiken we een onbepaald lidwoord na binnen.

  • Op het gelijkvloers stonden brandende fietsen.
    √ Op de benedenverdieping stonden brandende fietsen.

    Gelijkvloers is geen zelfstandig naamwoord.

  • Twee en een half miljoen mensen leeft in tenten of in open lucht.
    √ Twee en een half miljoen mensen leven in tenten of in de openlucht.

    In de openlucht, met lidwoord en openlucht als één woord. De persoonsvorm mag ook in het enkelvoud staan, maar bij personen is het meervoud gebruikelijker.

  • Een derde van de 18-jarigen die net een rijbewijs behaald heeft, veroorzaakt een verkeersongeval.
    √ Een derde van de 18-jarigen die net een rijbewijs behaald hebben, veroorzaakt een verkeersongeval.

    Van alle 18-jarigen die net een rijbewijs behaald hebben, veroorzaakt een derde een verkeersongeval.

  • Door een aantal kortsluitingen zaten een aantal huizen langs de rijksweg tijdelijk zonder stroom.
    Door kortsluitingen zaten enkele huizen langs de rijksweg tijdelijk zonder stroom.

    Wees zuinig met het lege een aantal.

  • Het is de eerste gemeente in onze provincie die daarvoor niet meer bij Stedebouw hoeft aan te kloppen.
    √ Het is de eerste gemeente in onze provincie die daarvoor niet meer bij Stedenbouw hoeft aan te kloppen.

    In stedenbouw worden de algemene regels voor het gebruik van de tussen-n toegepast.

  • Eigenbrakel, Kortenberg, Zaventem
    √ uitspraak: ei·gən·braa·kəl, kor·tən·berg, zaa·vən·tem

    Spreek in eigennamen de n uit. Dat klinkt verzorgder.

  •  

Taalmail 243 - 24 oktober 2005

  • De Europese ministers van Buitenlandse Zaken hebben zich vanochtend in Luxemburg beraad over maatregelen tegen de vogelpest.
    √ De Europese ministers van Buitenlandse Zaken hebben zich vanochtend in Luxemburg beraden over maatregelen tegen de vogelpest.

    De voltooide tijd van zich beraden is hebben zich beraden.

  • Naar de bevolking toe wordt geadviseerd dat jonge kinderen, ouderen en mensen die in contact komen met pluimvee zich laten inenten tegen griep.
    √ Jonge kinderen, ouderen en mensen die in contact komen met pluimvee wordt aangeraden zich tegen griep te laten inenten.

    Naar de bevolking toe is overbodig. Naar ... toe is bovendien een passe-partoutvoorzetsel.

  • Kan de vonk ook overslagen naar Vlaanderen?
    √ Kan de vonk ook overslaan naar Vlaanderen?

    Bij de infinitief overslaan hoort het voltooid deelwoord overgeslagen. Overslagen bestaat niet.

  • In Waterloo is een man zwaargewond bij een ruzie tussen twee Oost-Europese families.
    √ In Waterloo is een man zwaargewond geraakt bij een ruzie tussen twee Oost-Europese families.

    Zwaargewond is een bijvoeglijk naamwoord, geen voltooid deelwoord. Vervang het door een ander bijvoeglijk naamwoord - bijvoorbeeld ziek - en dan is meteen duidelijk dat de zin niet klopt. Dit kan wel: In Waterloo is een man zwaar verwond bij een ruzie.

  • Wie het vliegtuig moet nemen, kan zich beter naar Zaventem laten voeren of met de trein komen.
    √ Wie het vliegtuig moet nemen, kan zich beter naar Zaventem laten wegbrengen of met de trein komen.

    Voeren is geen standaardtaal in deze betekenis.

  • De bankverzekeringsgroep organiseert volgende maand vier jobbeurzen.
    √ De bank-verzekeringsgroep organiseert volgende maand vier jobbeurzen.

    Het streepje moet er staan omdat het om een samenkoppeling gaat: het bedrijf is een bank én een verzekeringsgroep.

  • griep
    √ uitspraak: [griep]

    In griep zit een korte heldere ie. Niet uitspreken als [grip].

  •  

Taalmail 244 - 31 oktober 2005

  • Twee andere kandidaat-overnemers, onder wie Arcelor, moesten de duimen leggen voor Mittal Steel.
    √ Twee andere kandidaat-overnemers, onder wie Arcelor, moesten het afleggen tegen Mittal Steel.

    Volgens Taaladvies.net en Van Dale behoort de duimen leggen tot de standaardtaal in België.

  • Bernanke gaat pas eind januari aan de slag, maar zijn aanstelling is nu al groot nieuws in financiële middens.
    √ Bernanke gaat pas eind januari aan de slag, maar zijn aanstelling is nu al groot nieuws in financiële kringen /de financiële wereld.

    Middens is een letterlijke vertaling van milieux.

  • Het Nieuwsblad schrijft dat één op de zes leerlingen in het secundair onderwijs het afgelopen schooljaar van een studiebeurs genoot.
    √ Het Nieuwsblad schrijft dat één op de zes leerlingen in het secundair onderwijs het afgelopen schooljaar een studiebeurs kreeg.

    Genieten van betekent: ergens plezier aan beleven. In de betekenis van "krijgen" is het genieten zonder meer. Maar dat klinkt formeel.

  • Gazet van Antwerpen focust op het toenemende geweld in ziekenhuizen. De criminaliteit in hospitaals is de jongste vijf jaar met 23 procent gestegen.
    √ Gazet van Antwerpen focust op het toenemende geweld in ziekenhuizen. De laatste vijf jaar is dat met 23 procent gestegen.

    Een hospitaal (meervoud: hospitalen) is een militair ziekenhuis. Het woord is hier gebruikt door synoniemendwang. Bij tijdsaanduidingen is laatste gebruikelijker dan jongste.

  • "De omvang van de tragedie in Pakistan overtreft bijna onze donkerste nachtmerrie", zei de baas van de Verenigde Naties.
    √ "De omvang van de tragedie in Pakistan overtreft bijna onze donkerste nachtmerrie", zei de topman / secretaris-generaal van de Verenigde Naties.

    Baas is te informeel voor een zakelijke context.

  • Het was tevergeefse moeite.
    √ Het was vergeefse moeite.

    Als bijvoeglijk naamwoord bij een zelfstandig naamwoord (hier moeite) gebruiken we altijd vergeefs.

  • In Malle hebben natuurliefhebbers een soort ontdekt die totnogtoe niet in België of Nederland voorkwam.
    √ In Malle hebben natuurliefhebbers een soort ontdekt die tot nog toe niet in België of Nederland voorkwam.

    Tot nog toe wordt als drie woorden gespeld.

  •  

Taalmail 245 - 7 november 2005

  • In Azerbeidzjan zijn ruim een kwart van de stemmen bij de parlementsverkiezingen geteld en de regeringspartij ligt op kop.
    √ In Azerbeidzjan is ruim een kwart van de stemmen bij de parlementsverkiezingen geteld en de regeringspartij ligt op kop.

    De kern van het onderwerp (een kwart van de stemmen) is het enkelvoudige kwart. De persoonsvorm moet ook in het enkelvoud staan.

  • In Goetsenhoven bij Tienen is op een parkeerplaats langs de E40 een grote stapel oude kledij gevonden.
    √ In Goetsenhoven bij Tienen is op een parkeerplaats langs de E40 een grote stapel oude kleren gevonden.

    Bij kledij gaat het om gewaden.

  • Fujimori werd op verzoek van een Chileense rechter vanmorgen opgepakt in de hoofdstad Santiago.
    √ Fujimori werd op last/bevel van een Chileense rechter vanmorgen opgepakt in de hoofdstad Santiago.

    Verzoek is te zwak. De rechter heeft de arrestatie bevolen.

  • De twee hebben de feiten altijd ontkend, maar toch hebben ze een gevangenisstraf gekregen.
    √ De twee hebben altijd hun onschuld staande gehouden, maar hebben toch een gevangenisstraf gekregen.

    In het Nederlands neigt de feiten ontkennen naar liegen: niet willen zien wat er aantoonbaar is. Nier les faits is de juistheid van een beschuldiging aanvechten.

  • Volgens mij raak je een beetje overhit.
    √ Volgens mij raak je een beetje oververhit.

    Twee keer ver in oververhit. Het bestaat uit over en verhit.

  • Het is de bedoeling dat schooldirecties, oudercomité's, lokale politie en stadsbestuur samenwerken om de schoolbuurten veiliger te maken.
    √ Het is de bedoeling dat schooldirecties, oudercomités, lokale politie en stadsbestuur samenwerken om de schoolbuurten veiliger te maken.

    Geen apostrof na é.

  • koningin
    √ uitspraak: koo·ning·in

    Niet uitspreken als [koo·ning·gin].

  •  

Taalmail 246 - 14 november 2005

  • PSV begint aan een verschroeiend tempo.
    √ PSV begint in een verschroeiend tempo.

    Bij tempo hoort het voorzetsel in. Ook goed: In het begin houdt PSV er een verschroeiend tempo op na.

  • Een van de brandstichters is bij rellen in Antwerpen een paar jaar terug al eens opgepakt geweest.
    √ Een van de brandstichters werd / is bij rellen in Antwerpen een paar jaar terug al eens opgepakt.

    In een passieve zin kan het voltooid deelwoord niet door geweest gevolgd worden. De constructie doet Frans aan (a été arrêté).

  • In Le Raincy is de avondklok al voor de beslissing van de Franse regering ingesteld geworden door de burgemeester.
    √ In Le Raincy is de avondklok al voor de beslissing van de Franse regering ingesteld door de burgemeester.

    In de standaardtaal wordt geworden in de regel niet uitgedrukt, zegt de ANS. Ook goed: In Le Raincy had de burgemeester de avondklok al ingesteld, nog voor de beslissing van de Franse regering.

  • Hij heeft zo'n 70 000 veren op zijn aangezicht.
    √ Hij heeft zo'n 70 000 veren op zijn gezicht.

    Aangezicht is formeel en ouderwets.

  • De eerste betogers zijn al aan het eindpunt toegekomen.
    √ De eerste betogers zijn al bij het eindpunt aangekomen.

    Toekomen is volgens Van Dale geen standaardtaal in de betekenis van "aankomen".

  • Kofi Annan heeft een bezoek gebracht aan Irak. Om veiligheidsredenen was het bezoek niet vooraf aangekondigd.
    √ Kofi Annan heeft een bezoek gebracht aan Irak. Om veiligheidsredenen was het bezoek niet aangekondigd.

    De oorspronkelijke zin is niet fout, maar iets vooraf aankondigen klinkt nogal dubbelop.

  • De man verklaarde dat hij vond dat zijn dochter zich te Westers gedroeg.
    √ De man verklaarde dat zijn dochter zich te westers gedroeg.

    De bijzin in de bijzin (de man verklaarde dat hij vond dat ...) klinkt niet zo fraai. Het bijvoeglijk naamwoord westers krijgt geen hoofdletter.

  •  

Taalmail 247 - 21 november 2005

  • In het onderzoek naar de gasramp in Ghislenghien zijn veertien personen en bedrijven in beschuldiging gesteld wegens onvrijwillige slagen en verwondingen en onvrijwillige doodslag.
    √ In het onderzoek naar de gasramp in Ghislenghien zijn veertien personen en bedrijven in staat van beschuldiging gesteld wegens onopzettelijke slagen en verwondingen en onopzettelijke doding.

    Alleen in staat van beschuldiging stellen is correct. Onvrijwillig betekent: gedwongen, niet vrijwillig. Dat is niet hetzelfde als onopzettelijk.

  • Drink nog een glaasje. Dan is de fles uit.
    √ Drink nog een glaasje. Dan is de fles leeg.

    In werkwoorden komt uit wel voor in de betekenis van "leeg": uitdrinken, uitgieten.

  • Johnny Rotten gidst Marc Reynebeau doorheen het Verenigd Koninkrijk.
    √ Johnny Rotten gidst Marc Reynebeau door het Verenigd Koninkrijk.

    Doorheen is geen voorzetsel.

  • Verhofstadt geeft nederig toe dat er nog veel werk op de plank is.
    √ Verhofstadt geeft nederig toe dat er nog veel werk aan de winkel is.

    Wel goed is brood op de plank hebben: genoeg hebben om van te leven. In België wordt die uitdrukking onder invloed van het Frans ten onrechte ook gebruikt in de betekenis van "veel werk hebben".

  • De lont in het kruitvat wordt aangestoken door John Murtha.
    De lont wordt in het kruitvat gestoken door John Murtha.

    De uitdrukking luidt: de lont in het kruitvat steken, de lont in het kruit werpen. Daarnaast komt in België ook het vuur aan de lont steken voor.

  • De Nationale Loterij, die zou nu zelf het gokken op voetbalwedstrijden willen organiseren.
    √ De Nationale Loterij zou nu zelf het gokken op voetbalwedstrijden willen organiseren.

    De constructie met herhaald zinsdeel (hier die) is zeker niet ongewoon in de gesproken taal, maar "is alleen algemeen gebruikelijk als een zinsdeel uit een vrij groot aantal woorden bestaat", zegt de ANS.

  • Sjanghai
    √ sjang·hai

    Niet uitspreken als [sjang·ĝai]. De Taalunie beveelt de spelling met sj aan.

  •  

Taalmail 248 - 28 november 2005

  • Die toestand achten de respectievelijke vakbondsleidingen niet wenselijk.
    √ Die toestand achten de respectieve vakbondsleidingen niet wenselijk.

    Respectievelijk is een bijwoord. Het woord respectieve kan ook weg.

  • De Engelsman lag al enkele dagen in een diepe coma.
    √ De Engelsman lag al enkele dagen in een diep coma.

    Coma is volgens de Woordenlijst en Van Dale een onzijdig woord.

  • Tijd voor een grote jongen nu. Hoe noemt die ook weer?
    √ Hoe heet die ook weer?

    Hij heet Peter, maar ik noem hem Pjotr.

  • Nu nog wachten op de "yes" van Sean Paul zelf en het is geklonken.
    √ Nu nog wachten op het "yes" van Sean Paul zelf en de zaak is beklonken.

    In hedendaags Nederlands wordt in deze uitdrukking beklonken gebruikt. Woordjes als ja en nee worden onzijdig als ze als zelfstandig naamwoord gebruikt worden.

  • (over beschadigde bomen:) Naast de schimmels kan het vroege winterweer ook economische schade aanrichten.
    √ Het vroege winterweer kan behalve schimmelinfecties ook economische schade veroorzaken.

    De oorspronkelijke zin is onzorgvuldig geformuleerd.

  • Hij moet de bewoners ook een schadevergoeding van 7250 euro.
    √ Hij moet de bewoners ook een schadevergoeding van 7250 euro betalen.

    Moeten in de zin van "verschuldigd zijn" is geen standaardtaal.

  • Straks kunnen we nog een filmpje of sauna'tje meepikken.
    √ Straks kunnen we nog een filmpje of saunaatje meepikken.

    "Als het grondwoord eindigt op een lange klinker die met één klinkerteken geschreven wordt, dan voegen we een klinkerteken toe in het verkleinwoord." (Woordenlijst)

  •  

Taalmail 249 - 5 december 2005

  • De VRT heeft haar gloednieuwe digitale aanbod "Net gemist" gelanceerd.
    √ De VRT heeft zijn gloednieuwe digitale aanbod "Net gemist" gelanceerd.

    VRT, de Vlaamse Radio- en Televisieomroep, is mannelijk, omdat het hoofdwoord "omroep" mannelijk is.

  • Glenn wil Jean-Marie wel eens proberen vloeren.
    √ Glenn wil wel eens proberen Jean-Marie te vloeren.

    Proberen wordt altijd met te gecombineerd. Ook goed: Glenn wil Jean-Marie wel eens proberen te vloeren.

  • Anderlecht is zinnens om al in januari te starten met een eerste proefuitzending.
    √ Anderlecht is van plan om al in januari te starten met een eerste proefuitzending.

    Zinnens behoort volgens Van Dale niet tot de standaardtaal.

  • De hoofdingang werd onmiddellijk afgesloten en er werd een veiligheidsperimeter ingesteld.
    √ De hoofdingang werd onmiddellijk afgesloten en er werd een veiligheidszone ingesteld.

    Perimeter is de wiskundige term voor omtrek.

  • Doe je het toch, word je gestraft.
    √ Doe je het toch, dan word je gestraft.

    Weglating van dan behoort tot het informele taalgebruik, zegt de ANS.

  • De partij vindt dat er teveel camera's worden geplaatst zonder dat er is nagedacht over de impact op de privacy.
    √ De partij vindt dat er te veel camera's worden geplaatst zonder dat er is nagedacht over de impact op de privacy.

    We spellen wel teveel als het om het zelfstandig naamwoord gaat: het teveel aan groenten wordt vernietigd.

  • lijstje
    √ uitspraak: lei·sjə

    In een verkleinwoord wordt de combinatie -stj- uitgesproken als sjə.

  •  

Taalmail 250 - 12 december 2005

  • De partij houdt voet bij stek.
    √ De partij houdt voet bij stuk.

    Voet bij stek houden is een verouderde variant van de uitdrukking.

  • Nu keert het water langzaam terug en proberen de bewoners de draad te hervatten.
    √ Nu keert het water langzaam terug en proberen de bewoners de draad weer op te pakken.

    In de oorspronkelijke zin zijn twee uitdrukkingen door elkaar gehaald: zijn leven hervatten en de draad weer oppakken. Ook goed: ... proberen de bewoners hun oude leven voort te zetten.

  • Het zorgnetwerk moet de comapatiënt opvangen vanaf hij in het ziekenhuis opgenomen wordt.
    √ Het zorgnetwerk moet de comapatiënt opvangen vanaf het moment dat hij in het ziekenhuis opgenomen wordt.

    Vanaf is een voorzetsel, geen voegwoord.

  • Vandaar dat we in België nog geen zo'n vluchten gevonden hebben.
    √ Vandaar dat we zulke vluchten in België nog niet gevonden hebben.

    Bij het meervoudige vluchten kan nooit zo'n staan.

  • De Iraanse president heeft opnieuw controversiële uitspraken gedaan over de holocaust en Israël.
    √ De Iraanse president heeft opnieuw controversiële uitspraken gedaan over de Holocaust en Israël.

    De massale moord op de Joden in de Tweede Wereldoorlog is de Holocaust. Anders spellen we wel holocaust.

  • Waarmee kun je de zuurtegraad meten? Met rode koolsap, bloemkoolsap, groene koolsap.
    Rodekoolsap, bloemkoolsap, groenekoolsap.

    De Woordenlijst spelt rodekool als één woord, Van Dale doet dat ook met wittekool. Drieledige samenstellingen als rodekoolsap moeten hoe dan ook als één woord gespeld worden. In Nederland is zuurgraad gebruikelijker. Van Dale noemt dat een leenvertaling uit het Duits.

  • kapseizen
    √ klemtoon: kapseizen

    De klemtoon ligt op de eerste lettergreep.