Taalmail 026 - 050

Gebruik Ctrl-F om in deze pagina te zoeken.

Taalmail 26 - 9 maart 2001

  • Eens deze drie verhaallijnen gedefinieerd zijn ...
    Zodra deze drie verhaallijnen gedefinieerd zijn ...

    In het Frans une fois que, in het Nederlands zodra. Denk er niet aan er van voor te zetten! De verhaallijnen kunnen ook beter uitgezet worden.

  • Telenet beperkt de kost van het bellen.
    √ Telenet beperkt de kosten van het bellen.

    Kost is eten.

  • Adoptieouders met een inkomen van minder dan 1 miljoen moeten niets betalen.
    √ Adoptieouders met een inkomen van minder dan 1 miljoen hoeven niets te betalen.

    Hoeven, zelfs in tijden van mond- en klauwzeer.

  • Andere verhalen kennen een tragische afloop.
    √ Andere verhalen hebben een tragische afloop.

    Dat kennen doet bijzonder Frans aan.

  • Andere verhalen kennen een tragische afloop.
    √ Andere verhalen lopen tragisch af.

    Kwestie van stijl. Een tragische afloop kennen is naamwoordstijl. Tragisch aflopen is werkwoordstijl. Gebruik werkwoorden, ze maken je tekst levendiger.

  • Utrecht
    √ uitspraak: uu·trecht

    Niet uitspreken alsof er ut·trecht stond.

  • In de Oekraïnse hoofdstad Kiev is het tot rellen gekomen tussen de oproerpolitie en duizenden betogers.
    √ In de Oekraïense hoofdstad ...

    Het land heet Oekraïne. De inwoners zijn Oekraïners en spreken Oekraïens. In een gesloten lettergrepen moet je ie spellen, anders lees je een stomme e. In de Landenlijst van de Taalunie is het bijvoeglijk naamwoord verkeerd gespeld.

  •  

Taalmail 27 - 16 maart 2001

  • Telkens is gezocht naar een vergelijkbare functie in de privé.
    √ ... in de privésector.

    Andere mogelijkheden: de particuliere sector, het bedrijfsleven, de bedrijven. De afgekorte vorm de privé is te informeel voor een journalistieke tekst.

  • Ik verwachtte me aan een derde plaats.
    Ik had een derde plaats verwacht.

    Niet zich verwachten aan, dat is Frans. Gewoon verwachten.

  • We keken niet in het minst voor de artiesten die andere artiesten imiteerden.
    √ We keken niet het minst voor de artiesten die andere artiesten imiteerden.

    Dat vermoed ik tenminste. Niet in het minst betekent 'helemaal niet', niet het minst betekent 'vooral'.

  • ... met zijn adembenemend uitzicht.
    √ ... met zijn adembenemende uitzicht.

    Verbuig het bijvoeglijk naamwoord bij een onzijdig woord als er een bezittelijk voornaamwoord voor staat.

  • Daarna zet u het volume best wat harder voor Biebabeloela.
    √ Daarna kunt u het volume beter wat harder zetten voor Biebabeloela.

    Best duidt op een mogelijkheid, het best of beter duidt op iets wat bij voorkeur moet gebeuren. Met kunnen erbij wordt het pas echt Nederlands. Als je hoofdpijn hebt, kun je best een maagtabletje innemen, maar je kunt beter (of het best) een aspirientje innemen.

  • Nu zijn we maar met twee.
    √ Nu zijn we maar met z´n tweeën.

    Het bezittelijk voornaamwoord en de uitgang -en horen erbij.

  • container
    √ uitspraak: kon·tee·nər

    Je spreekt een heldere ee uit in container, geen èè.

  •  

Taalmail 28 - 26 maart 2001

  • Die had klacht ingediend tegen alle regeringsleden.
    √ Die had een klacht ingediend tegen alle regeringsleden.

    Al gemeld. Het lidwoord hoort erbij.

  • ... Duitse soldaten, wiens kazerne beschoten is.
    √ ... Duitse soldaten, van wie de kazerne beschoten is.

    Wiens kan alleen terugwijzen naar één enkele man. Gebruik het niet: het is heel formeel.

  • Gaan we gespaard blijven van mond- en klauwzeer?
    Zullen we gespaard blijven van mond- en klauwzeer?

    Zullen is het gewone woord om een toekomende tijd te vormen. Gaan kan alleen in bepaalde contexten.

  • Nederland is niet zinnens onmiddellijk te beginnen met de vaccinatie.
    √ Nederland is niet van plan onmiddellijk te beginnen met de vaccinatie.

    Zinnens is geen standaardtaal. Van zins kan ook, maar let op de eind-s!

  • Het ging vooral om namaakkledij.
    √ Het ging vooral om namaakkleding.

    Kleding is het gewone woord. Kledij heeft altijd iets bijzonders: liturgische kledij, ambtskledij.

  • Het is vooral in Frankrijk dat hij als een genie wordt onthaald.
    √ Vooral in Frankrijk wordt hij als een genie wordt onthaald.

    Al gemeld. Zo'n gekloofde zin doet schrijftalig én Frans aan.

  • pagina
    √ uitspraak: paa·gie·naa

    Klemtoon op de eerste lettergreep.

  •  

Taalmail 29 - 2 april 2001

  • Het gemeentebestuur speelde met de idee om de markt af te schaffen.
    √ Het gemeentebestuur speelde met het idee om de markt af te schaffen.

    In zijn gewone betekenis is idee een het-woord. Alleen in de filosofie hebben we het over de idee.

  • Voor je nummerplaat hoeft het niet meer, en ook niet voor een affiche die je omhoog hangt.
    √ ... een affiche die je ophangt.

    Puur dialect, dat 'omhoog hangen'.

  • Voor zij die het nog niet zouden weten: ze komen uit Friesland.
    √ Voor hen die het nog niet zouden weten: ze komen uit Friesland.

    Na een voorzetsel gebruiken we hen. Dit had ook gekund: Voor wie het nog ...

  • In het nieuwe investeringsplan voor de NMBS is twintig miljard voorzien om de communicatie te verbeteren.
    √ In het nieuwe investeringsplan voor de NMBS is twintig miljard uitgetrokken om de communicatie te verbeteren.

    Voorzien is klakkeloos vertaald Frans én een torenhoog cliché.

  • Gemiddeld rijdt in het hele land maar één trein op drie.
    √ Gemiddeld rijdt in het hele land maar een op de drie treinen.

    Verhoudingen geven we altijd in die vorm weer.

  • Volgens de wetenschapper zal het twee jaar duren vooraleer de eerste baby is gekloond.
    √ ...voor de eerste baby gekloond is.

    Je schrijft vooraleer en is gekloond. Je zegt voor en gekloond is.

  • En Susan Kennedy mist haar echtgenoot heel erg.
    √ En Susan Kennedy mist haar man heel erg.

    Kwestie van stijl. Echtgenoot heeft wel een heel hoog woonachtig-gehalte.

  •  

Taalmail 30 - 9 april 2001

  • Straks wordt hij adjunct-sportdirecteur.
    √ Straks wordt hij adjunct-ploegleider.

    In het Frans directeur sportif, in het Nederlands ploegleider.

  • Peters gaat nog even verdapperen.
    √ Peters versnelt nog even.

    Wat heeft sneller rijden met dapper te maken?

  • De achtervolgers komen dichter.
    √ De achtervolgers komen dichterbij.

    Dat -bij mag niet ontbreken!

  • Niemand is in staat om hem te remonteren.
    √ Niemand is in staat om hem in te halen.

    Overbodig en voor de leek onbegrijpelijk Frans.

  • Dank u, Ben, voor de toelichting. Hortense, we zullen aan u denken.
    √ Dank je, Ben. Hortense, we zullen aan je denken.

    Als je iemand met z´n voornaam aanspreekt, zeg je je. Vooral oppassen als je lijdend voorwerp is of na een voorzetsel komt!

  • Heb je geregeld voor dat mensen vreemd opkijken?
    Overkomt het je ...? Gebeurt het geregeld ...?

    Iets voorhebben is geen Nederlands als je 'meemaken, overkomen' bedoelt. Wel goed: ik heb het goed met je voor.

  • Op Johan en de Alverman komen naar verluid veel mensen van middelbare leeftijd af.
    √ Op Johan en de Alverman komen naar verluidt veel mensen van middelbare leeftijd af.

    Naar verluidt is kort voor naar men verluidt.

  •  

Taalmail 31 - 17 april 2001

  • En met Nieuws heet van de naald, van zodra het binnenkomt.
    √ En met Nieuws heet van de naald, zodra het binnenkomt.

    Geen van!

  • Kardinaal Danneels gaat het dossier van Borremans overmaken aan de kerkelijke rechtbank.
    √ Kardinaal Danneels gaat het dossier van Borremans overleggen aan de kerkelijke rechtbank.

    Alleen geld kun je overmaken. Danneels kan het dossier ook gewoon bezorgen aan de rechtbank.

  • Een rechter heeft de sluitingsprocedure opgeschort, op vraag van de vakbonden.
    √ Een rechter heeft de sluitingsprocedure opgeschort, op verzoek van de vakbonden.

    Op vraag van is klakkeloos vertaald Frans.

  • Vanaf wanneer mogen de monniken terug eten?
    √ Vanaf wanneer mogen de monniken weer eten?

    Als je opnieuw bedoelt, zeg dan weer.

  • Omwonenden kloegen dat het water in hun kelder een doordringende geur had.
    √ Omwonenden klaagden (erover) dat het water in hun kelder een doordringende geur had.

    Klagen is een zwak werkwoord: klagen, klaagde, geklaagd. Hetzelfde geldt voor zich beklagen.

  • Ik hoop enkel dat kinderen het niet zullen kopen.
    √ Ik hoop alleen maar dat kinderen het niet zullen kopen.

    Enkel is zo'n woord dat je makkelijk schrijft, maar bijna nooit zegt.

  • Het hangt er vanaf hoe ...
    √ Het hangt ervan af hoe ...

    De infinitief is afhangen van. De er hoort bij van, de af blijft los.

  •  

Taalmail 32 - 24 april 2001

  • Wil je een opname bijwonen, dan kun je nu beginnen bellen.
    √ Wil je een opname bijwonen, dan kun je nu beginnen te bellen.

    Al gemeld. Die te moet er altijd staan.

  • Ik zou m´n best doen, moest ik van jou zijn.
    √ Ik zou m´n best doen, als ik jou was.

    Er is geen moeten (een verplichting) mee gemoeid. En je bent ook niet mijn bezit.

  • De man had zich in een ziekenhuis aangeboden ...
    √ De man had zich in een ziekenhuis (aan)gemeld ...

    Iemand die zich aanbiedt, stelt zich vrijwillig kandidaat voor een klus.

  • ... met een schotwonde aan het been.
    √ ... met een schotwonde in zijn been.

    Gebruik liever een bezittelijk voornaamwoord (zijn) dan een lidwoord (het). Dat is gewoner in de gesproken taal. Over het voorzetsel is discussie mogelijk, maar een kogel maakt doorgaans een wonde in een lichaamsdeel.

  • De drie gingen uit de bocht op de verkeerswisselaar E40-E314.
    √ De drie gingen uit de bocht op het knooppunt van de E40 en E314 / op de aansluiting van de E40 op de E314.

    Klakkeloos vertaald Frans (échangeur).

  • Iván Helguera
    √ uitspraak: el·ger·raa

    In het Spaans spreek je de combinatie gu voor e en i uit als de g van garçon. Geen w erachter! Voor a zeg je wel gw. Guernica (ger·nie·kaa) is een bekend schilderij van Picasso.

  • de SS-er Metselaar
    √ de SS´er Metselaar

    In een afleiding gebruiken we een apostrof, in een samenstelling een streepje: SS´er, SS-officier.

  •  

Taalmail 33 - 30 april 2001

  • De regering-Verhofstadt wil de kleinere kiesomschrijvingen afschaffen.
    √ De regering-Verhofstadt wil de kleinere kieskringen / kiesdistricten afschaffen.

    Klakkeloos vertaald Frans (circonscription).

  • De held vervoegt de molenaarsdochter in het water.
    √ De held (ver)voegt zich bij de molenaarsdochter in het water. Hij springt haar achterna.

    Ik molenaarsdochter, hij molenaarsdochtert, we hebben gemolenaarsdochterd. Dat is vervoegen.

  • Philippe Bodson moet geen bang hebben van de aandeelhouders.
    √ Philippe Bodson hoeft niet bang te zijn voor de aandeelhouders.

    Drie vliegen in één klap: je bent bang, je bent ergens bang voor, en dat is nergens voor nodig: het hoeft niet.

  • Deblock gaat over de dranghekkens, in het publiek.
    √ Deblock gaat over de dranghekken, in het publiek.

    Het enkelvoud is hek, het meervoud is hekken.

  • Zal ik het telefoonnummer nog eens vernoemen?
    √ Zal ik het nummer nog eens noemen?

    Vernoemen is iemand een naam geven: het kind is naar zijn grootvader vernoemd. Andere werkwoorden kunnen natuurlijk ook: vermelden, zeggen, opgeven.

  • Tegen 2010 moet het verkeer rond Antwerpen vlotter lopen. Dat is tenminste het opzet van het ambitieuze mobiliteitsplan.
    √ Dat is tenminste de opzet van het ambitieuze mobiliteitsplan.

    Het opzet gaat meestal over snode plannen: met het opzet te doden.

  • De rest is voer voor statistici.
    √ uitspraak: sta·tis·tie·sie

    De meervoudsuitgang -ici spreken we met s uit, niet met sj.

  •  

Taalmail 34 - 7 mei 2001

  • Ronny Van Sweefelt in zijn glorietijd, in de Ardense Pijl. Toen was hij nog in goeden doen, blijkbaar.
    √ Toen was hij nog in conditie / in vorm, blijkbaar.

    Iemand die in goeden doen is, zit er warmpjes bij. Tenminste volgens het woordenboek. In de sporttaal lijkt in goeden doen langzamerhand wat anders te gaan betekenen.

  • Toen het water wegtrok, zat er niets anders op dan te kuisen.
    √ Toen het water wegtrok, zat er niets anders op dan schoon te maken.

    Een boek, een film en je taal kun je kuisen: eruit halen wat niet netjes is.

  • De achtbaan ging volledig in de vlammen op.
    √ De achtbaan ging volledig in vlammen op.

    Maar: de achtbaan is in de as gelegd.

  • De socialistische vakbond vindt de belastingsverlaging goed, maar ze volstaat niet.
    √ De socialistische vakbond vindt de belastingverlaging goed, ...

    Geen s in samenstellingen met belasting in fiscale zin.

  • Het antwoord kan u doorbellen naar 070-...
    √ Het antwoord kunt u doorbellen naar 070-...

    Gebruik u kunt, u zult, u bent, u hebt, u wilt. Die vormen zijn veel minder formeel dan u kan, u zal, u is, u heeft, u wil. De inverse vormen met t bekken veel beter dan die zonder: kunt u, zult u, wilt u...

  • Jo Lernout heeft twee vennootschappen opgericht om zijn activiteiten verder te zetten.
    √ Jo Lernout heeft twee vennootschappen opgericht om zijn activiteiten voort te zetten.

    Je kunt wel een kopje wat verder zetten (in twee woorden) zodat het niet van de tafel valt.

  • bijzonder
    √ uitspraak: bie·zon·dər

    In de eerste lettergreep hoor je een i. Geen ei. Geen stomme e.

  •  

Taalmail 35 - 21 mei 2001

  • Hij stond zelfs recht voor een SS-hymne.
    √ Hij ging zelfs staan voor een SS-hymne.

    Wat recht staat, staat niet scheef. Denk ook aan de legendarische tv-serie Beschuldigde, sta op.

  • Hoe hoog die bedragen zijn, hangt af van hoeveel zorgen de patiënt nodig heeft.
    √ Hoe hoog die bedragen zijn, hangt af van hoeveel verzorging de patiënt nodig heeft.

    Zorgen heeft de patiënt al genoeg.

  • Het Wit-Gele Kruis denkt eraan klacht in te dienen tegen de organisatie van de zelfstandige verpleegkundigen.
    √ Het Wit-Gele Kruis denkt eraan een klacht in te dienen ...

    Al meer dan eens gemeld: het lidwoord hoort erbij!

  • Trek je van zo'n minimumuitkering de vaste kosten af voor woonst, verwarming, vervoer en medische verzorging ...
    √ Trek je van zo'n minimumuitkering de vaste kosten voor woning, verwarming, vervoer en medische verzorging ...

    Woonst is geen standaardtaal. In deze zin past ook het werkwoord wonen.

  • Voor de Ikea in Zaventem is het de tweede overval op korte tijd.
    √ Voor de Ikea in Zaventem is het de tweede overval in korte tijd.

    Om een tijdsduur aan te geven gebruik je in: in twee weken tijd.

  • In maart kreeg de winkel overdag het bezoek van gangsters.
    √ In maart kreeg de winkel overdag bezoek van gangsters.

    Geen lidwoord!

  • Belliardstraat
    √ uitspraak: bel·liardstraat

    De eerste lettergreep klinkt als bel, niet beel.

  •  

Taalmail 36 - 28 mei 2001

  • Het is een milieuvriendelijk alternatief voor de ontmanteling in open lucht.
    √ Het is een milieuvriendelijk alternatief voor de ontmanteling in de openlucht.

    Vergeet het lidwoord niet en let op de spelling!

  • ... die het plichtwerk voor de Koningin Elisabethwedstrijd heeft geschreven.
    √ ... die het verplichte werk voor de Koningin Elisabethwedstrijd heeft geschreven.

    Plichtwerk is klakkeloos vertaald Duits.

  • Bij hoge ozonconcentraties zijn zware lichamelijke inspanningen best te vermijden.
    √ Bij hoge ozonconcentraties zijn zware lichamelijke inspanningen beter te vermijden.

    Best betekent ongeveer gerust. Dat is niet bedoeld: als er te veel ozon in de lucht zit, kun je gerust zware lichamelijke inspanningen vermijden. Nog beter: ... kunt u zware lichamelijke inspanningen beter vermijden.

  • Maar dichter komt Tom Stremersch niet meer.
    √ Maar dichterbij komt Tom Stremersch niet meer.

    Dat bij hoort erbij.

  • ... nadat het voor de derde keer op rij Charleroi versloeg.
    √ ... nadat het voor de derde keer achter elkaar...

    Op rij kun je niet fout (meer) noemen en het is ook kort, maar het dreigt wel een cliché te worden. In een wat formelere tekst kun je ook voor de derde achtereenvolgende keer gebruiken.

  • ... nadat het voor de derde keer op rij Charleroi versloeg.
    √ ... nadat het voor de derde keer achter elkaar Charleroi verslagen had.

    Na nadat gebruik je altijd een voltooide tijd (een tijd met een voltooid deelwoord erin).

  • Amnesty International
    √ klemtoon: Amnesty International

    De klemtoon ligt op de eerste lettergreep.

  •  

Taalmail 37 - 4 juni 2001

  • Vanaf 2009 stelt het probleem zich niet meer.
    √ Vanaf 2009 doet het probleem zich niet meer voor.

    Le problème se pose = het probleem doet zich voor, wat Jean-Luc Dehaene ook mag beweren. Dit kan ook: Vanaf 2009 is het probleem niet meer aan de orde.

  • Eén van de duivenmelkers is veroordeeld tot zes maand voorwaardelijke celstraf.
    √ Eén van de duivenmelkers is veroordeeld tot zes maanden voorwaardelijke celstraf.

    Alleen de tijdsaanduidingen die op -r eindigen, gebruik je in het enkelvoud: zes uur, zes jaar, maar zes weken, zes maanden.

  • Er zijn kapers op de kust, onder de vorm van een dik pak wolken.
    √ Er zijn kapers op de kust, in de vorm van een dik pak wolken.

    Verkeerd voorzetsel. Het Frans is misschien niet veraf: sous la forme.

  • Ben jij nu de beste basketter van België?
    √ Ben jij nu de beste basketballer van België?

    In het Nederlands maken we nieuwe woorden met basketbal-. Basketbalspeler kan ook. Basket- is Frans.

  • De bestuurder probeerde aan hoge snelheid een ander voertuig in te halen in een bocht.
    √ De bestuurder probeerde met een hoge snelheid een ander voertuig in te halen in een bocht.

    Verkeerd voorzetsel.

  • Australië won haar eerste wedstrijd.
    √ Australië won zijn eerste wedstrijd.

    Australië is onzijdig: het Australië van de 21e eeuw. En naar onzijdige woorden verwijzen we met zijn.

  • Geri, Gerry
    √ uitspraak: dzjer·rie

    In Engelse namen is Gerry (of hoe je het ook spelt) kort voor Gerald(ine). En dat spreek je zonder enige twijfel met dzj uit. Garry spreek je uit met de g van garçon.

  •  

Taalmail 38 - 11 juni 2001

  • Toledo was wat van zijn aanhang verloren.
    √ Toledo had wat van zijn aanhang verloren.

    Verliezen (kwijtraken) wordt altijd met hebben vervoegd, maar je bent reddeloos verloren.

  • Clijsters moest nipt de duimen leggen tegen Capriati.
    √ Clijsters moest het nipt afleggen tegen Capriati.

    Algemeen Belgisch-Nederlands zegt Van Dale, maar hebben we dat klakkeloos vertaalde Frans nodig?

  • Geldt dat ook voor huizen die gekocht worden als de wet al gestemd is?
    √ Geldt dat ook voor huizen die gekocht worden als de wet al goedgekeurd is?

    Vertaald Frans. Het parlement stemt over een wet. Als een meerderheid ja zegt tegen de wet, wordt ze goedgekeurd.

  • Voor de jongste van de Schumacher-broers was het na San Marino de tweede zege van het seizoen.
    √ Voor de jongste van de broer(tje)s Schumacher was het na San Marino de tweede zege van het seizoen.

    De constructie met de naam voorop doet erg Engels aan. Ook: de zussen Williams.

  • Maar het is nog niet geweten wanneer het proces plaatsheeft.
    √ Maar het is nog niet bekend wanneer het proces plaatsheeft.

    Geweten zijn staat maar in één enkel woordenboek en dat merkt het als 'geen standaardtaal'.

  • Schrijf je hier in voor de muziekkwis.
    √ Schrijf je hier in voor de muziekquiz.

    Quiz mag je volgens de Woordenlijst alleen maar zo spellen. Van Dale kent wel het werkwoord kwissen.

  • McVeigh
    √ uitspraak: mək·vee

Taalmail 39 - 18 juni 2001

  • Dominique Deruddere is een van de drie personaliteiten uit de filmwereld die dit jaar een Fonske krijgt.
    √ Dominique Deruddere is een van de drie prominenten uit de filmwereld ...

    Klakkeloos vertaald Frans. Personaliteiten zijn verwijten aan het adres van iemand.

  • Dominique Deruddere is een van de drie prominenten uit de filmwereld die dit jaar een Fonske krijgt.
    √ ... die dit jaar een Fonskekrijgen.

    Draai de zin om en je hoort het meteen: Van alle prominenten die een Fonske krijgen, is Dominique er een.

  • Kim Clijsters was overigens niet alleen aan het feest ...
    √ Kim Clijsters was overigens niet de enige die in de bloemetjes gezet werd ...

    Ook klakkeloos vertaald Frans.

  • ... ook Justine Henin werd gevierd.
    √ ... ook Justine Henin werd feestelijk binnengehaald.

    In de standaardtaal kun je wel iets vieren. Iemand vieren is erg ongewoon.

  • De inwoners van Bree zijn erg fier op hun vedette.
    √ De inwoners van Bree zijn erg trots op hun vedette.

    Je bent trots op iets wat je gedaan hebt. Je kunt daardoor wel een fiere houding aannemen.

  • Maar als je weet aan welk ritme de Europese besluitvorming gewoonlijk tot stand komt ...
    √ Maar als je weet in welk tempo de Europese besluitvorming gewoonlijk tot stand komt ...

    Alweer klakkeloos vertaald Frans. Ritme heeft betrekking op herhaling, tempo op snelheid.

  • De nieuwe regering was een onuitgegeven combinatie van drie partijen.
    √ De nieuwe regering was een ongekende combinatie van drie partijen.

    Letterlijk vertaald Frans. Een roman die nooit gedrukt is, is een onuitgegeven roman.

  •  

Taalmail 40 - 25 juni 2001

  • Twintigduizend Peruvianen zijn dakloos geworden.
    √ Twintigduizend Peruanen zijn dakloos geworden.

    Peruviaan en Peruviaans zijn correct, maar Peruanen en Peruaans komt veel vaker voor.

  • In New York worden minstens 24 staats- en regeringsleiders verwacht.
    √ In New York worden minstens 24 staatshoofden en regeringsleiders verwacht.

    De samentrekking is niet precies: een president of koning is geen staatsleider, maar een staatshoofd.

  • Je moet een Bijbelkenner zijn om doorheen de woorden te begrijpen wat ze bedoelen.
    √ Je moet een Bijbelkenner zijn om door alle woorden heen te begrijpen wat ze bedoelen.

    Viermaal is scheepsrecht: doorheen is geen voorzetsel.

  • Aan het eind van het Belgische voorzitterschap doet de euro haar intrede.
    √ Aan het eind van het Belgische voorzitterschap doet de euro zijn intrede.

    De euro is een mannetje.

  • Over wat heb ik het?
    Waar heb ik het over?

    De spraakkunst formuleert het voorzichtig: het gebruik van wat na voorzetsels wordt gewoonlijk vermeden. Alleen als wat sterk beklemtoond is, kan het wel: Over wát heb ik het!?

  • president Bush´s regering
    √ president Bush´ regering

    Als de naam in de uitspraak eindigt op een sisklank, spel je de bezitsvorm met een apostrof. De sisklanken zijn s, z, zj en sj. Zo'n bezitsvorm is stilistisch niet zo fraai. Beter: de regering van president Bush.

  • Caracas
    √ uitspraak: kaa·raa·kas

    De klemtoon ligt op de middelste lettergreep.

  •  

Taalmail 41 - 2 juli 2001

  • Slaolie kost nauwelijks twintig frank de liter.
    √ Slaolie kost nauwelijks twintig frank per liter.

    Gebruik liever het voorzetsel per dan het lidwoord.

  • Dat ligt de Franstaligen nauw aan het hart.
    √ Dat ligt de Franstaligen na aan het hart.

    Zo zeg je dat. Na betekent 'in de nabijheid van'.

  • Of brak u uw been tijdens uw verlof?
    √ Of brak u uw been tijdens uw vakantie?

    Verlof is de toestemming, de vergunning om afwezig te blijven van het werk en de periode waarin die geldt: ziekteverlof, bevallingsverlof. Als je gewoon vrij neemt, neem je vakantie.

  • ... maar de spurter van Domo-FarmFrites werd toch nog geremonteerd door Zabel.
    √ ... maar de spurter van Domo-FarmFrites werd toch nog ingehaald door Zabel.

    Vergeet dat overbodige Frans. Gebruik een term die ook een leek begrijpt.

  • Ik versta er zelf nauwelijks iets van.
    √ Ik begrijp er zelf nauwelijks iets van.

    Hangt ervan af wat je bedoelt: verstaan is duidelijk horen, begrijpen is met het verstand vatten.

  • Recent raakte bekend dat in de EU opnieuw meer rundvlees wordt geconsumeerd.
    Onlangs raakte bekend dat in de EU opnieuw meer rundvlees wordt geconsumeerd.

    Recent is een bijvoeglijk naamwoord, geen bijwoord. Waarschijnlijk is er Engelse invloed (recently).

  • De huiszoeking kadert in het onderzoek naar Lernout & Hauspie.
    √ De huiszoeking past in het onderzoek naar Lernout & Hauspie.

    Kaderen is geen standaardtaal. Het is letterlijk vertaald Frans.

  •  

Taalmail 42 - 9 juli 2001

  • Onlangs raakte bekend dat er weer meer rundsvlees geconsumeerd wordt.
    √ Onlangs raakte bekend dat er weer meer rundvlees geconsumeerd wordt.

    Vorige week over het hoofd gezien: in de algemene standaardtaal zeg je rundvlees. De vorm met s staat (nog?) niet in het woordenboek.

  • Het vertrek van Sauwens werd in sportmiddens betreurd.
    √ Het vertrek van Sauwens werd in de sportwereld betreurd.

    Middens is klakkeloos vertaald Frans. Ook kringen is meestal goed, maar sportkringen is dubbelzinnig.

  • Die vis is iets voor mij, want ik ben allergisch aan graten.
    √ Die vis is iets voor mij, want ik ben allergisch voor graten.

    Het juiste voorzetsel is voor. Ook: overgevoelig voor iets.

  • Het is weeral puffen en zweten vandaag.
    √ Het is alweer puffen en zweten vandaag.

    Het moet net andersom.

  • Maar ze zullen misschien wel, als er gevoetbald wordt, naar de stadia komen en daar rondhangen.
    √ Maar ze zullen misschien wel, als er gevoetbald wordt, naar de stadions komen en daar rondhangen.

    Eén stadium (= fase), twee stadia. Eén stadion (= sportterrein), twee stadions.

  • Veel gekloonde muizen lijken op het eerste zicht normaal, maar zijn het niet.
    √ Veel gekloonde muizen lijken op het eerste gezicht normaal,...

    Zo zeg je dat. Gezicht betekent in dit geval 'het zien'.

  • country
    √ uitspraak: kən·trie

    De eerste lettergreep klinkt ongeveer als een stomme e, niet als au.

  •  

Taalmail 43 - 16 juli 2001

  • In het contract met de Franse sterspeler is een belangrijke opstapclausule voorzien.
    √ In zijn contract is een belangrijke opstapclausule opgenomen.

    Voorzien is een klakkeloze vertaling uit het Frans (prévoir) én een huizenhoog cliché. Gebruik preciezere woorden.

  • Er worden in Vlaanderen steeds meer goederen vervoerd langs het water.
    √ Er worden in Vlaanderen steeds meer goederen over water vervoerd.

    Wat is de zin van langs (= naast) het water te lopen?

  • Vanmorgen heeft de politie op vraag van een deurwaarder de deur ingebeukt.
    √ Vanmorgen heeft de politie op last van een deurwaarder de deur ingebeukt.

    De nummer één van de gallicismen (à la demande de). Meestal zeg je op verzoek van. Als het om een bevel gaat, past op last van beter.

  • Misschien doet men er goed aan van het wereldkampioenschap vervroegd te organiseren.
    √ ... om het wereldkampioenschap vervroegd te organiseren.

    Dat van komt recht uit het Frans. En men is ook niet echt spreektalig.

  • Morgen is er terug Camping Casablanca en we hopen u terug aan de lijn te hebben.
    √ Morgen is er weer Camping Casablanca en we hopen u weer aan de lijn te hebben.

    Onuitroeibaar. Als je opnieuw bedoelt, zeg dan weer.

  • Over twee maanden kent VRT-Radio haar concurrenten.
    √ Over twee maanden kent VRT-Radio zijn concurrenten.

    De haar-ziekte heeft toegeslagen. Radio is een mannelijk woord.

  • De rondleidingen zijn volzet.
    √ De rondleidingen zijn volgeboekt.

    Volzet is geen standaardtaal.

  •  

Taalmail 44 - 23 juli 2001

  • Mogen we ons aan een Spaanse furie verwachten?
    √ Mogen we een Spaanse furie verwachten?

    Driemaal is scheepsrecht: geen aan. Je verwacht iets.

  • Er is een nieuwe besttijd in de tijdrit.
    √ Er is een nieuwe beste tijd in de tijdrit.

    Doet Duits aan. Soms gaat het om een record.

  • Het vlees van de stieren is zeer gegeerd bij de Spaanse consument.
    √ Het vlees van de stieren is in trek bij de Spaanse consument.

    Gegeerd is een term uit de wapenkunde. Een gegeerd wapenschild heeft gewoonlijk acht gelijke driehoekige vlakken, waarvan de basissen tegen de rand van het schild geplaatst zijn.

  • Het vlees van gedode stieren mag niet meer verkocht worden, en dat betekent een groot financieel verlies, nu de overheid niet langer tussenkomt.
    √ ... nu de overheid geen vergoeding meer betaalt.

    Klakkeloos vertaald Frans. Het Franse intervenir kun je in het Nederlands vrijwel nooit met tussenkomen weergeven.

  • De kleurrijke Archer was een van de tenoren van de conservatieve partij.
    √ De kleurrijke Archer was een van de kopstukken van de conservatieve partij.

    Alweer klakkeloos vertaald Frans. Tenoren zijn zangers. Archer schrijft, maar of hij zingt?

  • Op dat moment had het nog gekunnen.
    √ Op dat moment had het nog gekund.

    Kunnen, kon, gekund.

  • J - G
    √ J: dzjee (E), zjie (F)√ G: dzjie (E), zjee (F)

    Haal ze niet door elkaar.

  •  

Taalmail 45 - 30 juli 2001

  • Vainsteins had hem tegen de nadar gedrukt.
    √ Vainsteins had hem tegen de dranghekken gedrukt.

    Fotograaf Nadar hield het publiek op een afstand met dranghekken.

  • Paul Anka wordt 60 en dat vieren we de ganse dag.
    √ Paul Anka wordt 60 en dat vieren we de hele dag.

    Zoals Berode al zei: ganzen vliegen. Gans is verouderd.

  • Striphelden zoeken in het Stripdoolhof.
    √ Striphelden zoeken in de Stripdoolhof.

    Doolhof is een mannelijk de-woord. De hof is een oud woord voor een omheinde ruimte met planten (in dialecten komt het nog altijd voor). Het hof is de woning of de omgeving van een vorst, of een rechtbank.

  • De Kroatische generaal Rahim Ademi heeft zich vrijwillig aangeboden bij het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag.
    √ De Kroatische generaal Rahim Ademi heeft zich vrijwillig gemeld bij het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag.

    Zich aanbieden is zich melden om een bepaalde taak uit te voeren: ik bied me aan om jullie taalvragen te beantwoorden.

  • De ploeg van Miguel is gewonnen.
    √ De ploeg van Miguel heeft gewonnen.

    De andere ploeg heeft verloren.

  • Een dame werd aangereden toen ze op een zebrapad overstak.
    √ Een vrouw werd aangereden toen ze op een zebrapad overstak.

    Kwestie van stijl. Zou je zeggen dat een heer aangereden werd toen hij de straat overstak? Een dame is een vrouw van standing en verfijning.

  • Los Angeles
    √ uitspraak: los en·zjə·ləs

    In de eerste lettergreep van Angeles zit een è.

  •  

Taalmail 46 - 6 augustus 2001

  • De agenten hebben uit wettelijke zelfverdediging gehandeld.
    √ De agenten hebben uit wettige zelfverdediging gehandeld.

    In het strafwetboek is er sprake van wettige verdediging: een legitieme, rechtmatige verdediging van zichzelf of anderen.

  • Die straf werd later herleid tot één jaar.
    √ Die straf werd later teruggebracht tot één jaar.

    Herleiden is een wiskundige term: 3/9 kun je herleiden tot 1/3.

  • De brand is overgeslaan naar een bedrijf dat ernaast ligt.
    √ De brand is overgeslagen naar een bedrijf dat ernaast ligt.

    Slaan, sloeg, geslagen.

  • Volgens de politie waren veel deelnemers behoorlijk over hun theewater.
    √ Volgens de politie waren veel deelnemers behoorlijk boven hun theewater.

    Zo zeg je dat.

  • ... om klanten de mogelijkheid te bieden hun oud gsm-nummer te behouden.
    √ ... om klanten de mogelijkheid te bieden hun oude gsm-nummer te behouden.

    Het bijvoeglijk naamwoord (oud) bij een onzijdig zelfstandig naamwoordig (het nummer) krijgt doorgaans een -e na een bezittelijk voornaamwoord (hun).

  • De bewoner van het middenste appartement is naar het ziekenhuis gebracht.
    √ De bewoner van het middelste appartement is naar het ziekenhuis gebracht.

    Het appartement in het midden van het gebouw is het middelste appartement.

  • Hugh
    √ uitspraak: hjoe

    De gh in de Engelse voornaam Hugh wordt niet uitgesproken. De achternaam Hughes spreek je hjoez uit.

  •  

Taalmail 47 - 13 augustus 2001

  • Hij moet absoluut lukken in zijn derde poging.
    √ Hij moet absoluut slagen in zijn derde poging.

    De poging zelf lukt. Wie de poging onderneemt, slaagt.

  • Wymeersch is al voorbijgestoken door Little.
    √ Wymeersch is al ingehaald door Little.

    Je rijdt iemand voorbij of je haalt hem in. Er wordt niet gestoken!

  • De biodiversiteit gaat aan een recordtempo achteruit.
    √ De biodiversiteit gaat in een recordtempo achteruit.

    Bij tempo gebruik je altijd het voorzetsel in.

  • ... omdat er niet zo'n grote hoogtes overschreden worden.
    √ ... omdat er niet zulke grote hoogtes overschreden worden.

    Bij een woord in het meervoud (hoogtes) gebruik je altijd zulke.

  • Ik had twee kameraden die met de Koersk vaarden.
    √ Ik had twee kameraden die met de Koersk voeren.

    Varen is een sterk werkwoord: varen, voer, gevaren.

  • bureau´s
    bureaus

    De combinatie eau lees je altijd als een lange heldere oo. De apostrof is dus overbodig. In foto´s moet de apostrof er wel staan. Spel je fotos zo, dan rijmt het op mos.

  • Chicago
    √ uitspraak: sjie·kaa·goo

    Let op de eerste lettergreep: sji. Geen t!

  •  

Taalmail 48 - 20 augustus 2001

  • Een waarschuwing op de grond, verkeersborden en een rondpunt.
    √ Een waarschuwing op de grond, verkeersborden en een rotonde.

    In het Frans rond-point, in het Nederlands rotonde.

  • De afvalintercommunale wou de afvalberg in Lokeren gevoelig verkleinen.
    √ De afvalintercommunale wou de afvalberg in Lokeren aanzienlijk verkleinen.

    Letterlijke vertaling van sensiblement (aanmerkelijk, aanzienlijk).

  • Ik zal ze maar even gerust laten.
    √ Ik zal ze maar even met rust laten.

    Zo zeg je dat.

  • De bestuurster werd naar het ziekenhuis in Halle gevoerd.
    √ De bestuurster werd het ziekenhuis in Halle gebracht.

    Voeren is eten geven.

  • Grootjans kloeg erover dat hij te weinig bevoegdheden onder zijn hoede kreeg.
    √ Grootjans klaagde erover ...

    Driemaal is scheepsrecht: klagen, klaagde, geklaagd.

  • De eigenaars hadden een maand tijd om zich in regel te stellen met de voorschriften.
    √ ... om aan de voorschriften te voldoen.

    Letterlijke vertaling van se mettre en règle.

  • Microsoft´s browser zou het gebruik van Apple´s QuickTime kunnen verhinderen.
    √ ... Microsofts ... Apples ...

    De bezits-s wordt in deze twee gevallen aan de naam vast gespeld.

  •  

Taalmail 49 - 27 augustus 2001

  • Ze hebben een douche gekregen onder de vorm van een onweer.
    √ Ze hebben een douche gekregen in de vorm van een onweer.

    Al gemeld. Het Frans is niet veraf (sous la forme).

  • De gevangenen hebben het bezoek gekregen van westerse diplomaten.
    √ De gevangenen hebben bezoek gekregen van westerse diplomaten.

    Ook al gemeld: geen lidwoord!

  • Goed om weten: wie het toernooi wint, krijgt 40 miljoen frank.
    √ Goed om te weten: ...

    Nog een keer: te mag niet ontbreken.

  • ... de Ardeense Fun-Files ...
    √ ... de Ardense Fun-Files ...

    Het bijvoeglijk naamwoord dat bij de Ardennen hoort, is Ardens. Bij Denemarken hoort Deens.

  • De meerderheid krijgt kritiek uit eigen rangen.
    √ De meerderheid krijgt kritiek uit eigen geledingen.

    Gelederen is ook een goede vertaling van het Franse rangs.

  • Paul, u bent bij dezen uitgenodigd in het Radio 2-café in Tienen.
    √ Paul, je bent bij dezen uitgenodigd ...

    Noem je iemand bij zijn voornaam, dan spreek je hem aan met je.

  • Opheylissem
    √ uitspraak: op·hei·lis·sem

    Opheylissem ligt in Waals-Brabant, in de gemeente Hélécine (vlak bij Tienen), maar de naam is Nederlands.

  •  

Taalmail 50 - 3 september 2001

  • Als ik zo oud was als jij, had ik de pest aan zulke meisjes.
    Toen ik zo oud was als jij ...

    Als betekent 'elke keer dat', toen betekent 'op het moment dat'.

  • Het probleem stelt zich niet alleen in Gent.
    √ Het probleem doet zich niet alleen in Gent voor.

    Het probleem kan ook rijzen.

  • Op beide verdiepingen is één raam, maar die is dichtgemaakt. Een Britse soldaat werd geraakt door een betonblok die door zijn voorruit werd gegooid.
    √ ... een raam dat is dichtgemaakt ..., ... een betonblok dat door zijn voorruit werd gegooid.

    Pas op, West-Vlamingen en anderen: bij een het-woord staat dat.

  • ... als daar een bontmantel zou kunnen van gemaakt worden.
    √ ... als daar een bontmantel van gemaakt zou kunnen worden.

    Het voltooid deelwoord (gemaakt) staat in de spreektaal bij voorkeur voor de hulpwerkwoorden en het voorzetsel van mag niet tussen de werkwoorden staan.

  • Eigenlijk moest ik vorige week maandag al beginnen werken.
    √ Eigenlijk moest ik vorige week maandag al beginnen te werken.

    De aanhouder wint: geen beginnen zonder te.

  • Twee wagens botsten frontaal op mekaar op de Booischotseweg.
    √ Twee wagens botsten frontaal op elkaar op de Booischotseweg.

    Kwestie van stijl: mekaar is informeel Nederlands, elkaar is neutraal en past dus beter in een journaaltekst.

  • Nauru
    √ uitspraak: naa·oe·roe

    Eiland in de Stille Oceaan waar de Afghaanse bootvluchtelingen naartoe gebracht worden.