getallen

kleurrijke cijfers

Een luisteraar wordt overdonderd door getallen. Wees er zuinig mee.

  • Het schip had 902 opvarenden, 713 passagiers en 189 bemanningsleden. 64 mensen hebben de ramp overleefd. De redders nemen aan dat alle vermisten omgekomen zijn. Dat zou het dodental brengen op 838.

Vijf getallen in vier zinnen is te veel. Daarom kun je beter '713 passagiers en 189 bemanningsleden' schrappen.

Exacte getallen doen er lang niet altijd toe. Daarom ronden we ze vaak af. We kunnen ons wel indekken met: zo'n, ongeveer, om en nabij (in België ook: om en bij), bijna, nagenoeg, ruim, een goeie, een kleine. Maar te vaak 'ongeveer' maakt een bericht wollig. Zeker voor heel grote getallen laten we zulke woorden weg.

  • Hij kreeg bijna 60 000 voorkeurstemmen.
  • Vorig jaar zijn in West-Europa ruim 70 000 bussen verkocht.

Percenten (of procenten) zijn vaak doodgewoon.

  • Twintig percent van de uitkeringsgerechtigden is verantwoordelijk voor tachtig percent van de fraude.

Bij sommige percentages zijn ook andere aanduidingen mogelijk.

  • 50 percent = de helft
  • 25 percent = een kwart

Een percentage kan ook als een verhouding weergegeven worden.

  • 70 percent van de Vlamingen = zeven op de tien Vlamingen
  • 75 percent van de Nederlanders = drie op de vier Nederlanders

Gebruik 'percent' en een andere omschrijving liever niet door elkaar: de luisteraar heeft niet de tijd om te rekenen.

  • Niet: *De cijfers spreken boekdelen: vier op de tien jongeren roken, dertig percent drinkt af en toe bier en een kwart drinkt soms sterkedrank.
    Wel: De cijfers spreken boekdelen: 40 percent van de jongeren rookt, 30 percent drinkt af en toe bier en 25 percent drinkt soms sterkedrank.

Getallen waarbij de luisteraars zich weinig of niets kunnen voorstellen, brengen we terug tot herkenbare proporties.

  • Vanmorgen stond er twintig kilometer file op de Brusselse ring. Nagenoeg de hele ring stond stil.
  • Nepal is 150 000 vierkante kilometer groot, vijf keer België.

Pas op voor groteske ontsporingen. Sleepnetten dienen bijvoorbeeld niet om jumbojets te vangen.

  • Niet: *Een van de grootste sleepnetten ter wereld heeft een opening van 110 bij 170 meter en is groot genoeg om twaalf jumbojets tegelijk te vangen.

In geschreven teksten laten we een zin niet met een getal in cijfers beginnen. Schrijf het getal in woorden als het kan of gooi de zin om.