Warmhartigheid

In het Nederlandse radioprogramma ‘De Taalstaat’ is ‘warmhartigheid’ uitgeroepen tot ‘nieuw Nederlands woord’. Vreemd. Het woord kwam 200 jaar geleden al voor.

Het Genootschap Onze Taal en het Oranje Fonds begonnen in juli een zoektocht om een leemte in de Nederlandse taal op te vullen. Er was volgens hen nog geen goed woord voor wat er gebeurt als twee mensen die elkaar niet kennen naar elkaar omkijken en er een voelbare band ontstaat. “Bijvoorbeeld wanneer iemand zijn boodschappen laat vallen en een voorbijganger helpt met oprapen. Of wanneer je met een lekke band langs de weg staat en iemand helpt deze te vervangen.”

Volgens het Nederlandse publiek, dat twee weken lang kon stemmen, omschrijft ‘warmhartigheid’ het beste de band die ontstaat wanneer twee onbekenden naar elkaar omkijken.

"Het is heel mooi om te zien dat zo veel mensen met ons mee hebben gedacht tijdens deze zoektocht en dat er nu een woord is om deze belangrijke band mee te duiden", zegt Oranje Fonds-directeur Sandra Jetten. “In de huidige tijd is ‘warmhartigheid’ nog voelbaarder dan voorheen. Of ‘warmhartigheid’ daadwerkelijk onderdeel wordt van onze taal zal de tijd leren. We vinden het vooral belangrijk dat er aandacht is voor deze belangrijke band, die de basis vormt voor een sociale samenleving.”

Toen ik dat las, moest ik toch even mijn wenkbrauwen fronsen. ‘Warmhartigheid’ een nieuw woord? Het bijvoeglijk naamwoord ‘warmhartig’ staat al sinds de jaren zeventig in de Grote Van Dale. ‘Warmachtigheid’ is daar gewoon een afleiding van.

Nieuw is het woord zeker niet. Op 8 maart 1838 schrijft 'De Arnhemsche Courant':

warmhartigheid

Aan het eind van de 19e eeuw staan ook deze gevleugelde woorden in een aantal kranten:

warmhartig

Het is altijd leuk als mensen creatief met taal omgaan, maar het resultaat van hun creativiteit is niet altijd zo nieuw als ze wel denken.