Taaldag 2008 – “Citeren of zwijgen”

Benno Barnard

Debat

“Normen en waarden in taal zijn belangrijk, maar er moet ook creativiteit zijn”, zegt Benno Barnard in een kort maar hevig debat. De grootste tegenstand op de stelling van Barnard kwam van sociolinguïst Joop van der Horst. Volgens de professor is het taalspectrum de laatste decennia zo veranderd dat het onverstandig zou zijn om té normatief op te treden.

De taaladviseur van de VRT, Ruud Hendrickx, schaart zich achter Barnards standpunt. Nieuwe woorden als ‘vitaminevluchten’ en ‘rodeknoppen’ moeten volgens hem kunnen en zorgen zelfs voor verrijking. “Creativiteit maakt een taal levend. Als een woord niet in het woordenboek staat, kunnen we het nog wel gebruiken”, aldus Hendrickx.

“De normen moeten van onderuit komen. Als je normen van bovenaf oplegt, dan erkennen de mensen ze niet”, zegt Linde van den Bosch van de Taalunie. “Leraars hebben wél normen van bovenaf nodig”, aldus Van den Bosch. “En er moet dringend meer aandacht besteed worden aan de verschillende soorten Nederlands.”

Over dialect op de openbare omroep is Ruud Hendrickx kort. “Alle taalvarianten hebben bestaansrecht, maar ze zijn niet evenwaardig. Niet elk dialect is even geschikt om op tv te komen. Je kan niet met elk dialect tv maken, niet alles is even verstaanbaar”, volgens de taaladviseur.

Het debat breekt pas echt goed los als ondertiteling weer aan bod komt. “Laat ondertiteling weg”, roept Barnard gepassioneerd uit. “Zet het op teletekst, pagina 888, dan kunnen de mensen zelf kiezen. Nu verdeel je de taalgemeenschap. Dat is een stomme zet, zowel op cultureel als op economisch gebied.”

Van der Horst is het daar helemaal niet mee eens. “We zijn lekker lui, ondertiteling graag!” beweert hij. Barnard reageert onmiddellijk: “Het Engels heeft enorm veel verschillende dialecten. Toch wordt er nergens in de Engelstalige wereld ondertiteld.”

“Het is niet onze zaak wat de Amerikanen doen”, concludeert Van der Horst. “Wij doen ons ding wel.”