Roeptoeter niet zo!

Het – digitale – Groot Woordenboek van de Nederlandse taal Van Dale is een paar honderd nieuwe woorden rijker. Van ‘flexiseksueel’ over ‘selfie’ tot het mooie ‘mensj’.

“Zal de 3D-printer een geluksmachine blijken te zijn? In de huidige transitie-economie moet je de gamechangers nauwlettend in de gaten houden. Als woordenboek­makers weten we dat het lastig is om tussen al het geroeptoeter door te pinpointen wat er nu echt toe doet – of wat je kunt typeren als faal. Van al dat factchecken kan je denkspier behoorlijk overbelast raken en wil je weer gewoon mensj zijn. Praat er eens over met je levenscoach”. Zo introduceert Van Dale de nieuwe woorden van dit jaar.

Nogal wat nieuwe woorden hebben met seks te maken: flexiseksueel (“afwisselend hetero-, homo- en biseksueel”), huisvrouwenporno (“toegankelijke, niet al te harde pornografische lectuur, die veel gelezen wordt door huisvrouwen”), sukkelseks (“seks die niet gericht is op het leveren van seksuele topprestaties”).

“Fotografisch zelfportret, vaak gemaakt met de camera op armlengte en gepubliceerd op socialenetwerksites”: dat is een selfie. En de nieuwe media rukken verder op in Van Dale, met onder meer socialemediatestament: “testament waarin iemand vastlegt wie de toegangsgegevens van zijn socialemediaprofielen erft en wat met de content daarvan moet worden gedaan” en phablet, “een tablet waarmee men tevens kan telefoneren”.

Een mooie nieuwkomer is ‘mensj’, afkomstig van het jiddische Mensch. Het betekent een “goed, integer, rechtschapen mens”.

En dat woorden stevig geworteld zijn in de actualiteit mag blijken uit hermelijnkoorts: “overdreven verering voor het koningshuis” en jihadganger: “iemand die elders aan de kleine jihad gaat meedoen”.

Voor u gaat oefenen met de nieuwe oogst, kunt u alle nieuwe woorden raadplegen in de digitale Van Dale. Of ze in het papieren woordenboek worden opgenomen, moet later blijken, als ze blijvers zijn. Nog eentje om het af te leren: ‘roeptoeteren’ is “luidkeels en ongenuanceerd een mening verkondigen”.