Met elke dag afstandsonderwijs daalt kennis Nederlands

Door de coronacrisis lopen heel wat kinderen leerachterstand op. Uit nieuw onderzoek van de KU Leuven blijkt dat het Nederlands van leerlingen erop achteruit gaat, elke dag dat er geen les is op school. In de scholen waar er meer sluitingsdagen waren, scoorden de leerlingen minder goed op begrijpend lezen.

Na de lockdown in de lente van vorig schooljaar mochten de leerlingen mondjesmaat weer naar school. Voor de zesdejaars van het lager onderwijs kon dat in principe weer vanaf 14 mei. Maar niet in elke school was het mogelijk om halsoverkop de nodige coronamaatregelen in te voeren.

In de ene school konden leerlingen daarom meteen weer voltijds les volgen, in de andere kregen ze nog een tijdje deeltijds afstandsonderwijs. De gegevens van die extra dagen afstandsonderwijs zijn nu naast de studieresultaten gelegd. Vergelijken kan omdat het Katholiek Onderwijs Vlaanderen elk jaar alle laatstejaars onderwerpt aan dezelfde toetsen.

De onderzoekers stelden vast dat de resultaten voor Nederlands dalen, per dag extra afstandsonderwijs. “Het begrijpend lezen is minder goed, als er niet fysiek op school wordt lesgegeven. En de daling is significant per extra sluitingsdag”, benadrukt onderwijseconoom Kristof De Witte (KU Leuven).

Opvallend is dat dat niet geldt voor wiskunde. “Voor rekenen zien we geen significant verschil bij afstandsonderwijs. Oefeningen geven en herhalen is voor dat vak makkelijker. Voor taal is de groep van leerlingen - de peergroup zoals ze dat noemen - belangrijker en dat kan met afstandsonderwijs niet op dezelfde manier.”

De leerachterstand wegwerken is moeilijk. “In theorie kan dat natuurlijk, maar in de praktijk blijkt het lastig", zegt De Witte. "We zien dat ook waar in het verleden in het onderwijs lange tijd stakingen geweest zijn, zoals in Wallonië of in Argentinië. De achterstand bleef daar voor een groot deel van de leerlingen en dat had gevolgen op lange termijn.”

klaslokaal
© Dirk Waem (Belga)

Niet alleen kwetsbare leerlingen getroffen

De leervertraging treft de kwetsbare leerlingen het hardst. “Maar we zien dalende resultaten voor taal bij een zeer brede groep leerlingen”, zegt De Witte. “Ook voor de gemiddelde leerling zal - vrees ik - de leerachterstand wegwerken heel moeilijk zijn in de praktijk.”

De gevolgen op lange termijn zijn niet te onderschatten volgens de onderwijseconoom. “Voor de betrokken leerling gaat het bijvoorbeeld om levenslang een lager inkomen. Maar ook de maatschappij draagt de gevolgen. Meer kans op werkloosheid en/of een lager inkomen geeft minder (economische) groei.”

Extra argument om onderwijs niet te sluiten

Het onderzoek zal zonder twijfel ook mee op tafel gelegd worden bij het onderwijsoverleg. Vandaag wordt bekeken of er eventueel nog extra coronamaatregelen nodig zijn. De onderzoekers van de KU Leuven en Katholiek Onderwijs Vlaanderen pleiten ervoor om “alles wat mogelijk is te doen om de scholen open te houden. De voordelen van les te laten doorgaan op school zijn immens.”

Ook Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts blijft zich inzetten om de scholen maximaal open te houden.

Niet voor alle leerlingen is afstandsonderwijs een probleem, geeft de onderzoeker nog mee: “Voor een deel van de leerlingen die heel nieuwsgierig en eerder introvert zijn, is er zelfs leerwinst geboekt. Zij gedijen in een situatie van afstandsonderwijs. Maar voor veel meer leerlingen is dat niet het geval.”