Hoe moeilijk is Chinees?

Mieke Matthyssen

Met bijna 1,3 miljard sprekers wereldwijd is Chinees een van de belangrijkste talen wereldwijd. Maar er hangt een aura van onoverkomelijkheid rond: de taal leren zou ongelooflijk moeilijk zijn. “Ik vond het ook lastig toen ik eraan begon”, vertelt professor Mieke Matthyssen.

Het schrift, daar zijn de Chinezen zelf het meest trots op. Het is een ‘logografisch schrift’, daarin geeft een tekening een een betekenisveld weer. Om een krant vlot te lezen, moet je zo’n 2500 karakters beheersen, maar er zijn er een pak meer, zo’n 80.000. Het is het oudste schrift dat wereldwijd nog in gebruik is. Mensen worden ook aangetrokken door de esthetiek van de karakter.

Kan je die karakters schrijven door ze zomaar te kopiëren? Neen, daar zijn strikte regels aan verbonden. Per karakter moet je een paar streepjes trekken, in de juist volgorde. Dat wordt op den duur wel een automatisme. “Karakter studeren, is karakter kweken”, zeggen proffen Chinees aan studenten.

Hoe zit het met de uitspraak? Taalkundigen hebben alle klanken in een overzichtelijke tabel gegoten, er zijn verschillende combinaties mogelijk. Maar dan zijn er nog de toon. Er zijn vier verschillende tonen. Afhankelijk van de toon die je gebruikt, verandert de betekenis.

Hoe maak je van die karakters nu mooie zinnen? Dat is verrassend genoeg niet eens zo moeilijk. De Chinezen hanteren ‘syntactische eenvoud’: veel dingen die een taal moeilijk maken, zoals enkelvoud/meervoud, heeft het Chinees niet. De zinsorde is wel cruciaal. Chinees is ook een buitengewoon contextuele taal, de sociale context speelt een belangrijke rol. “Heb je al gegeten?”, kan bijvoorbeeld “Hoe gaat het?” betekenen. Culturele kennis is cruciaal.

Bekijk het college van professor Matthyssen