“Hi-j kalle ve gemodelik Plat!”

As is een campagne gestart om de inwoners meer dialect te laten praten. Aan de invalswegen van de Limburgse gemeente staan borden met de boodschap dat er ook dialect gesproken wordt in As.

“Ve zien van As en ver proate altied dialec”, vertelt Axel Lemmens. “'t Is fijn in de umgank. Op school moesten we altijd Nederlands spreken, maar daarbuiten was alles in het dialect te doen.” Er is niet zo’n groot verschil in de dialecten in het oosten van de provincie. Iemand van Dilsen kan perfect praten met iemand uit As. “Iech, diech, miech, da’s allemaal uit het dialect van de Maaskant”, lacht Theo Op’t Eynde.

Maar het gebruik van dialect gaat achteruit en de meeste jongeren spreken het niet meer. “Dat klopt. Ik spreek het thuis, maar met vrienden lukt dat niet. Ik ken niet echt mensen die dialect praten”, zegt Esther Rutten. Regine Segers spreekt bewust Nederlands met haar kinderen. “Thuis spreek ik geen dialect, dat komt waarschijnlijk door de opvoeding. Hoewel ik het nog steeds kan. Met de bomma doe ik het wel nog”, lacht ze. 

Felix Bergers van Veldeke As-Niel wil het dialect nu nieuw leven inblazen in As. “Op 20 joar tied is de status van het dialec de hoegte in gegange. Heilaas weurt het vooral gesproke door de minsen die gebeuren zijn veur 1963. Denoa is de ABN-campagne begonne. De jeung ouders weer toen oangeroaje om op de letter te kalle met hun kinger zoedat ze mie kans zouwe hubbe om werk te kriege”, vertelt Felix in het Assers.

Het is makkelijker om dialect te verstaan dan te spreken. Als je iemand in As aanspreekt die geen lokaal dialect spreekt, krijg je toch een antwoord. “Ik ben van Pelt en versta het dialect van hier heel goed”, lacht de vrouw. “Als ze dialect tegen me spreken, spreek ik mijn eigen dialect terug.” En dan schakelt ze over op perfect Pels: “Ich proat niet het dialect dat gulle hej proat. Ma ich moat toch mien heimat niet verloochene.”