Drs. P is overleden

foto: Reporters

Drs. P is niet meer. De van oorsprong Zwitserse schrijver, dichter en zanger is 95 jaar oud geworden, maar hij is onsterfelijk in zijn geestige teksten.

Heinz Hermann Polzer werd in 1919 geboren in Zwitserland in een Nederlands-Oostenrijks gezin. Zijn moeder nam hem drie jaar later mee naar Nederland, nadat z’n ouders gescheiden waren.

Polzer behield de Zwitserse nationaliteit z’n leven lang, uit erkentelijkheid. In 1942 belandde Polzer namelijk voor zes maanden in de gevangenis. Hij had een kinderverhaal geschreven over twee stoute kinderen Dolf (Hitler) en Ben (Mussolini), die uiteindelijk van hun oom Sam (Amerika) een pak slaag kregen. In een kaartspel had Polzer ook tekeningen van de Führer en de Duce gebruikt als jokers. Studentikoze grappen, maar zijn Zwitserse nationaliteit behoedde hem wel voor het Duitse vuurpeloton.

Polzer studeerde economie in Rotterdam (hij was echt een doctorandus), en werkte eerst als vertaler en reclamecopywriter in Indonesië. Eenmaal terug in Nederland, nodigde Willem Duys hem uit voor een tv-optreden en bedacht de naam Drs. P (Doctorandus P). Overigens gebruikte Polzer nog andere pseudoniemen, zoals Drs. S of Coos Neetebeem.

Drs. P schreef en zong liedjes met zijn felle tenorstem, en begeleidde zichzelf op de piano. Hij schreef ook veel materiaal voor andere artiesten. Alles samen 180 liedjes.

Het ollekebolleke

Drs. P introduceerde een nieuwe versvorm in het Nederlands, het ollekebolleke, een puntdicht met twee strofen van vier regels en het dactylusmetrum: drie lettergrepen, waarvan alleen de eerste beklemtoond is: OL-leke BOL-leke. In het Engels was de dichtvorm al bekend onder de naam ‘Higgledy Piggledy’.

Dactylus! Dactylus!
Ollekebolleke
Tweemaal vier regels
Die rijmen aan ’t slot

Kreet, thema, één woord met
Zeslettergrepigheid
Moeilijk te maken
Maar wat een genot!

Trojka hier, trojka daar

Zijn teksten staan altijd op rijm en zijn bijzonder absurd, droog en geestig. Drs. P schreef een reeks liedjes over leestekens (‘De dubbele punt’), over het menselijk lichaam, over groenten en fruit (‘Knolraap en lof, schorseneren en prei’).

Enkele nummers zijn echte klassiekers geworden: ‘De veerpont’ over een filosofische veerman die altijd “heen en weer” gaat, of ‘De zusters Karamazov’, de befaamde geschiedenis van de moord van Tante Constance op Tante Mathilde, en natuurlijk ook ‘Dodenrit’, het verhaal over de trojka hier, trojka daar, met een familie die naar Omsk moet, en gaandeweg iedereen overboord gooit om de honger van de wolven te stillen.

‘Dodenrit’ dook op in de Nederlandse hitparade in 1974 en Drs. P trad met een tsjapka op zijn hoofd op in Toppop.

 

Drs. P gaf optredens tot in 1996. In april 2012 verscheen hij nog op het podium in De Kleine Komedie in Amsterdam, bij de presentatie van de verzamelbox Drs. P Complé Compilé.

Drs. P had veel bewonderaars en navolgers, zoals Gerard Cox, Jan Rot, Fay Lovsky, Jan De Smet, Hugo Matthysen.

 

Op de Taaldag 2009 kreeg Drs. P een oorkonde voor zijn bijdrage tot het Nederlands.