De Fransen krijgen ‘autrices’ en ‘professeures’

onderzoekster (foto: GettyImages)

De leden van de Académie française hebben donderdag met grote meerderheid het licht op groen gezet voor het vervrouwelijken van beroepsnamen. Binnenkort krijgen veel beroepsaanduidingen ook een vrouwelijke variant, genre ‘professeure’ of ‘autrice’ (vrouwelijke auteur). Volgens de Académie gaat het om ‘een natuurlijke ontwikkeling van de taal die al sinds de middeleeuwen gaande is’.

In het Frans hebben veel beroepsnamen geen vrouwelijke tegenhanger. Zo wordt een vrouwelijke arts aangeduid met de mannelijke vorm ‘médecin’, voorafgegaan door het vrouwelijk lidwoord ‘la’. De meest voorkomende vervrouwelijking is de toevoeging van de letter ‘e’: zo wordt ‘un avocat’ ‘une avocate’. Maar veel van die vrouwelijke vormen staan nog steeds in het woordenboek. Dat moet veranderen.  

Het vervrouwelijken van beroepen is al een tijd ‘bon ton’ in Franstalige landen of landstreken als Wallonië, Zwitserland en Québec, waar de m/v-kwestie al in 1979 opgelost werd. Vreemd genoeg hinkt juist het land van ‘liberté, égalité et fraternité (!)’ achterop.

De Académie pleit voor een natuurlijke evolutie van de taal. Zij zal dus geen exhaustieve lijsten van beroepen opstellen of prescriptief te werk gaan. Het dagelijkse taalgebruik zal moeten bepalen of vormen als ‘boulangère’ of ‘chauffeuse’ de woordenboeken halen.

Sommige woorden krijgen er een betekenis bij. ‘Présidente’ of ‘ambassadrice’, bijvoorbeeld, betekenden tot dusver ‘vrouw van de president’ en ‘vrouw van de ambassadeur’. Voortaan verwijzen zij ook naar een vrouwelijke president of vrouwelijke ambassadeur.

Nog geen vijf jaar geleden verwierp de Académie vormen als ‘professeuse’ of ‘ingénieure’, met het argument dat die ‘afwijken van de gewone regels voor afleidingen en echte barbarismen zijn’.