Coronawoordenboek

Wat betekenen al die (Engelse) woorden die we in tijden van corona horen? Ton den Boon, hoofdredacteur van de Grote Van Dale, houdt een coronawoordenboek bij. Met zijn toestemming presenteren we hier een kleine selectie.

compassionate use
gebruik van een experimenteel geneesmiddel als laatste redmiddel voor een patiënt voor wie geen alternatieve behandelingsmogelijkheden beschikbaar zijn;
Engels, letterlijk: barmhartig gebruik
containment
fase van indamming van een zich snel verspreidende infectieziekte of opkomende epidemie
Engels, letterlijk: beheersing, insluiting
corona
1 ziekte veroorzaakt door een coronavirus, vaak gepaard gaande met koorts en klachten aan de luchtwegen, m.n. ziekte veroorzaakt door het coronavirus SARS-CoV-2
2 verkorting van coronavirus
Latijn, letterlijk: krans
coronavirus
1 virus uit een geslacht van virussen die uiteenlopende aandoeningen veroorzaken, zoals verkoudheid, SARS, MERS en COVID-19: het nieuwe coronavirus, informele benaming voor SARS-CoV-2
2 het coronavirus dat de ziekte COVID-19 veroorzaakt
COVID-19
1 door het coronavirus SARS-CoV-2 veroorzaakte virusziekte, o.a. gekenmerkt door (ernstige) klachten aan de luchtwegen en koorts
2 synoniem van SARS-CoV-2
Engels, verkorting van ‘Corona Virus Disease 2019’
epidemie
be­smet­te­lij­ke ziek­te die zich zeer snel uit­breidt, om na eni­ge tijd weer ge­heel of grotendeels uit een populatie te ver­dwij­nen: wereldwijde epidemie, pandemie; uitgroeien tot een epidemie
ontleend aan het geleerde middeleeuws Latijnse woord ‘epidemia’, dat teruggaat op het reeds door Hippocrates gebruikte woord ‘epidèmios’ (inheems)
groepsimmuniteit
im­mu­ni­teit van een groep men­sen of die­ren te­gen een bepaalde in­fec­tie­ziek­te, bv. doordat individuen een infectie hebben doorgemaakt) of door vac­ci­na­tie
synoniem: collectieve immuniteit, kudde-immuniteit
kudde-immuniteit
→ groepsimmuniteit
lockdown
noodmaatregel of noodtoestand, waarbij een land, streek, stad of gebouw niet mag worden betreden of verlaten vanwege een gevaar of de dreiging van gevaar, bv. een virusinfectie
lockdownparty
party georganiseerd en bezocht door mensen die een lockdown ten gevolge van een grootschalige uitbraak van een virusinfectie niet ernstig nemen
mitigatie
het zo draaglijk mogelijk maken van een ziekte
pandemie
zich over een groot deel van het aard­op­per­vlak, m.n. een con­ti­nent of al­le con­ti­nen­ten, ver­brei­den­de ziek­te, synoniem: wereldwijde epidemie
ontleend aan Frans pandémie, dat teruggaat op het Griekse woord pandèm(i)os, van pan [ge­heel] + dèmos [volk]
SARS
besmettelijke, ernstige ziekte van de luchtwegen, veroorzaakt door een coronavirus
Engels, afkorting van ‘severe acute respiratory syndrome’
SARS-CoV-2
internationale benaming voor het coronavirus dat in 2019 in China uitbrak en vervolgens een pandemie veroorzaakte, waarbij patiënten onder meer lijden aan (ernstige) klachten aan de luchtwegen, koorts en soms een longontsteking
social distancing
het mijden van openbare gelegenheden, bv. tijdens een epidemie of pandemie ter voorkoming van ziekteverspreiding, en het afstand houden van anderen in het algemeen
Engels, letterlijk: afstand houden in het sociale verkeer
subklinische besmetting
virusbesmetting waarbij de geïnfecteerde bijna geen ziekteverschijnselen vertoont
bijna-synoniem: asymptomatische besmetting
triagetent
tent geplaatst bij een ziekenhuis waarin tijdens een epidemie beoordeeld wordt bij welke patiënten ziekenhuisopname noodzakelijk is en bij welke niet, onder meer bedoeld om de risico’s te verkleinen om een infectieziekte ongecontroleerd in een ziekenhuis te introduceren

Veel meer termen staat in het coronawoordenboek van Ton den Boon.