HaspelStoet

Ann De Craemer

Iemand moet het toch eens zeggen: COVID-19 is een bedroevende naam voor een ziekte. Zeker voor een ziekte met mondiale aspiraties. Veeleer dan voor een ambitieuze aandoening, lijkt de lettercijfercombinatie bedoeld voor de beveiliging van een Tinderaccount. Het kan haast niet anders dan dat ergens ter wereld iemand tot voor kort probleemloos ging slapen, wetende dat ‘CoviD-19’ zijn paswoord was – met ‘wUhAn’ als gebruikersnaam. Niet te kraken, tenzij door Janssen Pharmaceutica natuurlijk.

Misschien is het een bedenkelijk idee om ziektes op hun poëtische merites te beoordelen, maar wellicht kan het evenmin kwaad om venijnige beestjes of lichamelijke aftakeling een zeker verbaal elan te geven. Dit om pesterige kwalen onuitwisbaar in het geheugen te griffen alvorens men kommerloos een stokbrood gaat kopen.

Nogal wat aandoeningen hebben zo’n ingebouwde klankenrijkdom. Denk aan hepatitis, dat danst op de tong; of artrose, dat kartelt en schraapt rondom de huig; of diabetes mellitus, dat stroopzoet het oor tegemoet stroomt; en eczeem natuurlijk, dat o zo vredig de mondholte zalft. In vergelijking daarmee is COVID-19 een naam zonder behagen. Een kogelstoter in tutu. Zeker omdat het kind gekend gaat onder meerdere aanspreektitels, zoals daar zijn: corona, SARS-CoV-2 of ‘dat geel griepke’, ondertussen ‘pandemieke’.

Ondanks zijn lelijke resonantie is COVID-19 een household name geworden. Drieduizend keer per dag die rare reeks letters en dat priemgetal vermelden, helpt waarschijnlijk: de naam zit ondertussen zo diep in het onderbewustzijn verankerd dat menigeen vergeten is dat het niet Covid was die Goliath versloeg, noch dat de Covid van Michelangelo in marmer maar in vleermuispaté werd gebeiteld.

VIDOC-19

Schat dus mijn verwondering toen een bekende zowat twee weken geleden bovenstaande foto doorstuurde, van een aankondiging op het venster van een Brussels geldwisselkantoor: ‘Samen tegen VIDOC-19. Wij moedigen al onze klanten aan om telefonisch contact met ons op te nemen en op de website te bestellen.’ VIDOC-19, wat een vondst! Of gewoon een zeer stuntelige taalvout?

Nu is dichterlijke vrijheid, net als elke ander democratisch recht, naar believen te beoefenen. Toch kunnen vraagtekens geplaatst worden bij timing en locatie van de hier aangebrachte verzen. Het gedicht ziet er dan wel gedichterig uit – in drie plechtig gecentreerde blokken –, alleen wijst buiten die ‘VIDOC-19’ niets op poëtische betrachtingen.

Is literatuur hier dan ook de ware beweegreden, is de vraag. Of is VIDOC simpelweg een officieel toegestane vertaling? Denk aan het Franse ‘SIDA’ (voor aids), het Duitse ‘Krebs’ (voor kanker) of het Italiaanse ‘Raffreddore’ (voor een valling). Even surfen geeft weinig aanknopingspunten. Iedereen ter wereld hanteert het door de WHO gemunte COrona VIrus Disease-(20)19, geen uitzondering te bespeuren. Enkel Donald Trump permitteert zich de benamingen ‘HOAX’, ‘Chinees virus’ of, jawel, ‘valling’ voor het nogal reële speekseldeeltje dat zijn staten verdeelt.

Bij VIDOC-19 is enkel het ontdekkingsjaar – 2019 – correct. Al het andere rammelt als een scrabblecombinatie gelegd door een geblinddoekte analfabeet. Is dit onschuldig of juist zeer kwalijk? En hoe is het mogelijk om wel het getal correct te kopiëren, maar de vijf luttele letters betekenisloos aan hun lot over te laten? Zelfs al loodste Marc Van Ranst het West-Vlaamse ‘WGO’ (in plaats van ‘WHO’) de Nederlandstalige gezondheidssector binnen, ‘KROVIZ’ (kroonvormige virusziekte) als tegenhanger van COVID kon ook hij niet lospeuteren. Laat staan een Brussels geldwisselkantoor met een spell-checker die geen ziektebeelden weet te checken. Dit kan maar één ding betekenen: ‘VIDOC-19’ is een afleidingsmanoeuvre. Wat van ‘CoviD-19’ meteen daadwerkelijk een paswoord maakt.

Dus, voor wie stante pede dollars of Maleisische ringgit nodig heeft: haast u allen naar hetzelfde IP-adres of typ www.wisselkoers.dom. Gebruikersnaam: HaspelStoet. Handen wassen mag, maar anderhalve meter afstand is online echt onnodig.

 

Ann De Craemer is vaste columniste van vrttaal.net. Meer van haar staat op anndecraemer.be.